स्वदेशमा हुनेले परदेश हेर्दै छन्, विदेशमा हुनेले देश; आखिर नेपाली इन्टरनेटमा के खोजिरहेका छन् ?

काठमाडौँ । आज संसार यति बदलिएको छ की, पुरा विश्वमा कसले के गरिरहेको छ भनेर पनि इन्टरनेटको जालोले नियालिरहेको हुन्छ । हामीले धार्मिक ग्रन्थहरुमा पढ्दा र धार्मिक सिनेमा वा सिरियलहरुमा हेर्दा ‘भगवानले माथिबाट सबैलाई हेरिरहेको छ’ भन्नेजस्तै अहिले इन्टरनेटले संसारलाई एक एक गरेर हेरिरहेको छ ।

अब हामीले आफूलाई मनमा लागेको कुरा बोल्नु पनि पर्दैन, चुपचाप इन्टरनेटमा लेख्यौँ भने हाम्रो मनमा के छ भन्ने कुरा संसारको कुनै अर्को कुनामा बसेको मान्छेले जान्न सक्छ । इन्टरनेटको यो महाजालोलाई हामीले नेपाल भित्र र बाहिर भएका नेपालीहरुले अहिले के कुरामा जोड दिएर सोचिरहेका छन् भन्ने जानकारी माग्यौँ ।

अचेल थुप्रै लार्ज ल्याङ्ग्वेज मोडल भनिने एआई टूलहरुले इन्टरनेटमा सर्च भएका विषयको आधारमा जानकारी दिन्छन् । गुगल एआईले आज शुक्रबार नेपाल भित्र र बाहिर बस्ने मान्छेहरुले इन्टरनेटमा खोजिरहेको, पढिरहेको र हेरिरहेको ‘ट्रेण्डिङ’ विषयहरुलाई यसरी प्राथमिकीकरण सहित प्रस्तुत गरेको छ ।

नेपाल भित्रका नेपालीले के खोजिरहेका छन् ?

माघ १७, २०८२ को तथ्याङ्क अनुसार आज नेपालमा इन्टरनेटमा सबैभन्दा बढी खोजिएका (ट्रेण्डिङ) विषयहरू यस्ता छन् :

१. वैदेशिक रोजगारी र भिसा अपडेट : नेपालमा सधैं झैं आज पनि ईपीएस कोरिया को नतिजा, जापानको वर्किङ भिसा र पछिल्लो समयमा क्रोएसिया तथा रोमानिया जस्ता युरोपेली देशहरूको वर्क पर्मिटको बारेमा सबैभन्दा धेरै खोजी भइरहेको छ।

२. सेयर बजार र आईपीओ : नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) को उतारचढावसँगै मानिसहरूले मेरोशेयरमा आफ्नो आईपीओ पर्यो कि परेन र नयाँ खुलेका कम्पनीहरूको विवरण खोजिरहेका छन्।

३. नेपाली क्रिकेट र खेलकुद : नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीको खेल वा खेलाडीहरूको प्रदर्शनबारे जान्न नेपालीहरू निकै उत्सुक देखिन्छन्। क्रिकइन्फोजस्ता साइटमा स्कोर हेर्नेहरूको संख्या ठूलो छ।

४. रेमिट्यान्स र विदेशी मुद्राको विनिमय दर : खाडी मुलुक (कतार, साउदी, दुबई) मा कार्यरत नेपाली र उनीहरूका परिवारले आजको डलर र रियालको भाउ कति छ भनेर नेपाल राष्ट्र बैंकको वेबसाइट र विभिन्न बैंकिङ एपहरूमा खोजिरहेका छन्।

५. लोक सेवा र सरकारी सूचना : सरकारी जागिरका नयाँ विज्ञापनहरू र गोरखापत्र अनलाइनमा छापिएका महत्त्वपूर्ण सार्वजनिक सूचनाहरू खोज्नेहरूको संख्या पनि आज शीर्ष सूचीमा छ।

६. नयाँ प्रविधि र स्मार्टफोनको मूल्य : नेपालमा नयाँ लन्च भएका मोबाइल फोनहरू, विशेष गरी सामसुङ र आइफोनका नयाँ मोडलहरूको मूल्य र किस्ताबन्दी (ईएमआई) सुविधाहबारे युवा पुस्ताले धेरै खोजिरहेका छन्।

७. क्यानभा र एआई टुलहरू : नेपाली विद्यार्थी र फ्रिल्यान्सरहरूमाझ ग्राफिक्स डिजाइनका लागि क्यान्भा र डकुमेन्ट अनुवाद वा होमवर्कका लागि एआई टुलहरूको प्रयोग कसरी गर्ने भन्ने जिज्ञासा निकै बढेको देखिन्छ।

८. मनोरञ्जन र रियालिटी शो : नेपालका चलेका टेलिभिजन रियालिटी शोहरू (जस्तै: भ्वाइस अफ नेपाल वा अन्य नयाँ शोहरू) को ‘भोटिङ’ र पछिल्लो एपिसोडको भिडियोहरू युट्युबमा निकै खोजिँदै छ।

९. राहदानी र राष्ट्रिय परिचयपत्र : राहदानी बनाउने अनलाइन फारम भर्ने तरिका र राष्ट्रिय परिचयपत्रको विवरण सच्याउने वा बनाउने प्रक्रियाबारे जानकारी खोज्नेहरूको संख्या पनि ठूलो छ।

१०. नेपालको आन्तरिक पर्यटन : बिदाको समय नजिकिँदै गर्दा पोखरा, मुस्ताङ वा चितवन जस्ता ठाउँमा घुम्न जाने प्याकेजहरू र होटल बुकिङ का लागि मानिसहरूले इन्टरनेटमा मूल्यहरू तुलना गरिरहेका छन्।

नेपाल बाहिरका नेपालीले के खोजिरहेका छन् ?

अब नेपालबाहिर रहेका नेपालीहरू (विशेष गरी वैदेशिक रोजगारी, अध्ययन र स्थायी बसोबासका लागि विदेशमा रहेका करिब ५०–६० लाख नेपालीहरू) ले इन्टरनेटमा के खोजिरहेका छन् भन्ने कुरा निकै रोचक छ। ३० जनवरी २०२६ (आज) को डाटा र इन्टरनेट ट्राफिकको विश्लेषण गर्दा, नेपाल बाहिर (डायस्पोरा) रहेका नेपालीहरूले इन्टरनेटमा नेपाली भाषामै खोजेका र पढेका शीर्ष १० कुराहरूको प्राथमिकता क्रम यस्तो देखिन्छ :

१. रेमिट्यान्स र विनिमय दर: आज शुक्रवार (अन्तर्राष्ट्रिय बजार बन्द हुने दिन नजिकिएको) भएकोले कतार, साउदी र दुबईमा रहेका नेपालीहरूले ‘नेपाली रुपैयाँको सटही दर’ र कुन एपबाट पैसा पठाउँदा बढी ‘रेट’ पाइन्छ भन्ने कुरालाई पहिलो प्राथमिकतामा राखेका छन्।

२. नेपालको राजनीतिक समीकरण : नेपालमा भइरहेका पछिल्ला राजनीतिक घटनाक्रम र सत्ता परिवर्तनका खबरहरू विदेशमा बस्ने नेपालीहरूले अनलाइनखबर र रातोपाटीजस्ता पोर्टलमा निकै चासोका साथ पढिरहेका छन्।

३. एनआरएनए र नागरिकता : विशेष गरी युरोप, अमेरिका र अस्ट्रेलियामा रहेका नेपालीहरूले ‘गैरआवासीय नेपाली नागरिकता’ प्राप्ति र राहदानी नवीकरणका झन्झटबारे नेपाली भाषामै लेखिएका ब्लग र समाचार खोजिरहेका छन्।

४. नेपाली नयाँ फिल्म र युट्युब ट्रेन्डिङ : हलमा लागेका नयाँ नेपाली चलचित्रको समीक्षा र ‘युट्युब’मा ट्रेन्डिङमा रहेका लोक दोहोरी वा अन्तर्वार्ताहरू विदेशमा बस्ने नेपालीहरूको मुख्य मनोरञ्जनको स्रोत बनेको छ।

५. नेपालमा लगानीका अवसर : विदेशमा कमाएको पैसा नेपालको सेयर बजार वा घरजग्गामा कसरी लगाउने र अहिलेको ‘नेप्से’को अवस्था के छ भन्ने जानकारी खोज्नेहरूको संख्या ठूलो छ।

६. चाडपर्व र तिथि–मिति : ३० जनवरीको आसपासमा पर्ने माघे संक्रान्तिपछिका तिथिहरू र अब आउने फागु पूर्णिमा वा शिवरात्रि कहिले हो भनेर हाम्रोपात्रोमा हेर्नेहरूको संख्या उच्च छ।

७. नेपाली खानाका रेसेपी : घरभन्दा टाढा रहेका नेपालीहरूले (विशेष गरी विद्यार्थीहरूले) ‘सेल रोटी बनाउने तरिका’ वा ‘नेपाली शैलीको खसीको मासु’ पकाउने विधि नेपाली भाषामै युट्युबमा खोजिरहेका छन्।

८. नेपाल जाने एयरलाइन्सका टिकट : बिदामा नेपाल जान चाहनेहरूले विभिन्न ट्राभल एजेन्सीका वेबसाइटमा ‘सस्तो एयर टिकट’ र नेपालका अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको पछिल्लो अवस्थाबारे अपडेट लिइरहेका छन्।

९. नेपाली साहित्य र गजल : फुर्सदको समयमा फेसबुक र टिकटकमा नेपाली गजल, कविता र भाइरल भइरहेका नेपाली ‘कोट्स्’ (भनाइ) हरू पढ्ने र सेयर गर्ने ट्रेन्ड देखिन्छ।

१०. स्वास्थ्य र घरेलु उपचार : विदेशमा सामान्य बिरामी हुँदा ‘खोकी निको पार्ने घरेलु उपाय’ जस्ता स्वास्थ्य सम्बन्धी जानकारी नेपाली भाषामै खोज्ने एउटा छुट्टै समूह छ।

यसले के देखाउँछ भने विदेशमा भए पनि नेपालीहरूको मन र चासो आफ्नो माटो, पैसाको मूल्य र संस्कृतिमै अल्झिएको छ। तथ्याङ्कको रोचक पाटो चाहीँ नेपाल बाहिरबाट नेपाली भाषामा सर्च हुने देशहरूमा शीर्ष स्थानमा कतार, संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई), अस्ट्रेलिया र अमेरिका पर्छन्।

नेपालीभन्दा भिन्न भाषामा चाहीँ डायस्पोराले के खोज्छ ?

अब आजैको मितिमा, संसारभर छरिएका नेपालीहरूले नेपाली भाषा बाहेक (मुख्यत: अंग्रेजी र स्थानीय भाषाहरूमा) इन्टरनेटमा खोजिरहेका शीर्ष १० विषयहरूको प्राथमिकता सूची यस्तो छ :

१. भिसा, पीआर, वर्क पर्मिट : सबैभन्दा धेरै खोजिने विषय यही हो। अष्ट्रेलियामा ‘’189/190 Visa Invitation Rounds’, क्यानडामा ‘Express Entry Draw’, र अमेरिकामा ‘H-1B/Green Card’ को पछिल्लो अपडेट अंग्रेजीमा खोजी भइरहेको छ।

२. वैश्विक शेयर बजार र क्रिप्टो : विदेशमा रहेका नेपालीहरूले बाइनान्स वा कोइनबेस मार्फत क्रिप्टोकरेन्सी र रोबिनहूड वा एप्पल/टेस्ला जस्ता कम्पनीको सेयर बजारको अवस्था अंग्रेजीमा हेरिरहेका छन्।

३. व्यावसायिक सिप विकास : धेरै नेपालीहरूले ‘लिक्डिन लर्निङ’ वा कोर्सेरामा नयाँ ‘सर्टिफिकेशन’ र ‘एआई टूल’ (जस्तै: च्याट जीपीटीको एड्भान्स्ड प्रयोग) बारे अंग्रेजीमा खोज र अध्ययन गरिरहेका छन्।

४. स्थानीय कर र फाइनान्सियल प्लानिङ : जनवरी महिना धेरै देशमा कर (ट्याक्स) सँग सम्बन्धित हुने भएकाले ‘ट्याक्स रिटर्न फाइलिङ’, ‘ट्याक्स डिडक्सन’ र ‘मोर्टगेज रेट’का बारेमा स्थानीय भाषा वा अंग्रेजीमा व्यापक खोज भइरहेको छ।

५. रोजगारी पोर्टल र नेटवर्किङ : नयाँ र राम्रो अवसरको खोजीमा रहेका नेपालीहरूले ‘इन्डीड’, ‘ग्लासडोर’ र स्थानीय ‘जब बोर्ड’हरुमा अङ्ग्रेजीमा ‘Keyword Search’ गरिरहेका छन्।

६. हेल्थ एण्ड फिटनेश : जिम जाने, ‘इन्टरमिटेन्ट फास्टिङ’ गर्ने वा ‘हेल्थ सप्लिमेन्ट्स’ बारे जानकारी लिनका लागि अंग्रेजी भाषाका स्वास्थ्य पोर्टलहरू र वेवएमडीजस्ता साइटको प्रयोग भइरहेको छ।

७. प्रमुख अन्तरराष्ट्रिय खबर : आजको विश्व राजनीति (जस्तै: अमेरिका–चीन सम्बन्ध वा मध्यपूर्वको तनाव) को प्रभाव आफ्नो देश र काममा के पर्छ भनेर बीबीसी न्यूज वा सीएनएनमा अपडेट लिने गरिएको छ।

८. ईकमर्श र टेक डिल्स : नयाँ ग्याजेटहरू, ग्रेसरी डेलिभरी र अनलाइन सपिङका लागि अमेजन, ईबे वा स्थानीय स्टोरका एपहरूमा अफरहरू खोज्ने काम भइरहेको छ।

९. अन्तरराष्ट्रिय खेल : आजका फुटबल (प्रिमियर लिग) वा टेनिस म्याचका लाइभ अपडेटहरू र टिकट बुकिङका लागि अंग्रेजीमा खोजी भइरहेको छ।

१०. बाल शिक्षा र पाठ्यक्रम : विदेशमा सन्तान भएका अभिभावकहरूले स्कूलको ‘पाठ्यक्रम’, ‘समर क्याम्प’ वा ‘अनलाइन ट्युटर’का लागि अंग्रेजीमा खोज र रिभ्युहरू पढिरहेका छन्।

यसले के देखाउँछ भने विदेशमा बस्ने नेपालीहरू व्यावसायिक प्रगति, आर्थिक सुरक्षा र स्थानीय जीवनशैलीमा घुलमिल हुनका लागि अंग्रेजी र स्थानीय भाषाको अधिकतम प्रयोग गर्छन्।