बङ्गलादेशमा नयाँ युगको सुरुवात: तारिक रहमानले आज प्रधानमन्त्रीको शपथ लिँदै

सन् २०२४ मा भएको राजनीतिक उथलपुथल र शेख हसिनाको बहिर्गमनपछि बङ्गलादेशको राजनीतिले नयाँ मोड लिएको छ। बङ्गलादेश नेसनलिस्ट पार्टी (बीएनपी) का अध्यक्ष तारिक रहमानले आज मङ्गलवार बङ्गलादेशको नयाँ प्रधानमन्त्रीका रूपमा शपथ लिँदै हुनुहुन्छ।

१७ वर्ष लामो निर्वासनपछि स्वदेश फर्किएका रहमान पूर्वप्रधानमन्त्री स्व. खालेदा जियाका छोरा हुनुहुन्छ। उहाँकै नेतृत्वमा बीएनपीले हालै सम्पन्न आम निर्वाचनमा भारी बहुमतका साथ जित हासिल गरेको हो।

तारिखको शपथ ग्रहणमा नेपालबाट परराष्ट्र मन्त्री पूर्वरथी बालानन्द शर्मा सहभागि हुने छन् ।

बङ्गलादेशको यो महत्त्वपूर्ण राजनीतिक परिवर्तनमा भारतले पनि चासो देखाएको छ। शपथ ग्रहण समारोहमा भारतको प्रतिनिधित्व लोकसभाका सभामुख ओम बिरलाले गर्ने भारतीय विदेश मन्त्रालयले जनाएको छ।

भारतीय विदेश मन्त्रालयद्वारा जारी विज्ञप्तिमा भनिएको छ, “सभामुखको सहभागिताले भारत र बङ्गलादेशका जनताबीचको गहिरो र अटुट मित्रतालाई उजागर गर्दछ। यसले दुई राष्ट्रलाई जोड्ने लोकतान्त्रिक मूल्य र मान्यताप्रति भारतको प्रतिबद्धतालाई पुन: पुष्टि गर्दछ।”

यद्यपि, बीएनपीका नवनिर्वाचित सांसद रशिदुज्जमान मिल्लतका अनुसार भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री भने यस समारोहमा सहभागी हुने छैनन्। संसद् भवनमा बिहान ९:३० बजे सांसदहरूको र अपराह्न ४ बजे मन्त्रीहरूको शपथ हुने कार्यक्रम तय गरिएको छ।

संवैधानिक सुधार र विवादको घेरा

सत्ता हस्तान्तरणको उत्साहका बीच ‘संवैधानिक सुधार परिषद्’ लाई लिएर केही अन्योल भने कायमै छ। स्थानीय सञ्चारमाध्यम प्रथम आलोका अनुसार, नयाँ सांसदहरूले दोस्रो शपथ लिनुपर्ने वा नपर्ने भन्ने विषयमा स्पष्टता आइसकेको छैन।

बीएनपीले भने वर्तमान संविधानको व्यवस्थाभन्दा बाहिर गएर कुनै पनि नयाँ परिषद् वा शपथको औचित्य नभएको तर्क गरेको छ। पार्टीले ‘जुलाई राष्ट्रिय बडापत्र’ को कानुनी आधारमाथि पनि प्रश्न उठाएको छ।

निर्वाचनको परिणाम र विपक्षी शक्ति

फेब्रुअरी १२ मा भएको निर्वाचनमा बीएनपी नेतृत्वको गठबन्धनले ३०० मध्ये २१२ सिटमा जित निकालेको छ। बीएनपी एक्लैले १५१ भन्दा बढी सिट जितेर बहुमत प्राप्त गरेको छ।

• बीएनपी गठबन्धन: २१२ सिट
• जमात-ए-इस्लामी: ७७ सिट (दोस्रो ठूलो दल)
• अवामी लिग: चुनावमा प्रतिबन्धित

कुनै समय बीएनपीको सहयोगी रहेको जमात-ए-इस्लामी यस पटक चुनावी मैदानमा प्रतिद्वन्द्वीका रूपमा उत्रिएको थियो र अब संसद्को मुख्य विपक्षी दल बन्ने देखिएको छ।

मोहम्मद युनुसको बिदाइ र उपलब्धि

अन्तरिम सरकारका प्रमुख मोहम्मद युनुसले १८ महिनाको कार्यकाल पूरा गरी सोमबार टेलिभिजनमार्फत बिदाइ सम्बोधन गर्नुभयो। उहाँले आफ्नो कार्यकालमा बङ्गलादेशको परराष्ट्र नीतिलाई “सार्वभौमसत्ता, राष्ट्रिय हित र प्रतिष्ठा” को जगमा पुन: स्थापित गरेको दाबी गर्नुभयो।

नोबेल पुरस्कार विजेता युनुसले भन्नुभयो, “आजको बङ्गलादेश आफ्नो स्वतन्त्र हितको रक्षा गर्न आत्मविश्वासी र सक्रिय छ। अब हाम्रो देश अरूको निर्देशन वा सल्लाहमा चल्ने कमजोर अवस्थामा छैन।”

युनुसको कार्यकालमा भारतसँगको सम्बन्धमा केही चिसोपन देखिए पनि चीनसँगको संलग्नता बढेको थियो। साथै, उहाँले नेपाल र भुटानसँगको क्षेत्रीय सम्पर्क (कनेक्टिभिटी) लाई बङ्गलादेशको आर्थिक भविष्यका लागि महत्वपूर्ण रहेको उल्लेख गर्नुभयो।

नयाँ सरकारसामु अब भारतसँगको सम्बन्धलाई सन्तुलनमा राख्ने र क्षेत्रीय भू-राजनीतिलाई कुशलतापूर्वक अगाडि बढाउने चुनौती रहेको छ।