कांग्रेसभित्र ‘मौन युद्ध’- के देउवाको निष्क्रियता गगनका लागि महँगो सावित होला?
काठमाडौँ । नेपाली राजनीतिमा यतिबेला एउटा गम्भीर प्रश्न उब्जिएको छ: के ‘पुरानो संस्थापन’को मौनताले नेपाली कांग्रेसको चुनावी डुङ्गा डुबाउन सक्छ?
निर्वाचनको संघारमा पुग्दै गर्दा देशकै सबैभन्दा ठूलो लोकतान्त्रिक दलभित्र एक प्रकारको ‘शीतयुद्ध’ मडारिएको देखिन्छ।
एकातिर विशेष महाधिवेशनमार्फत नेतृत्व सम्हालेका गगन थापाको ‘१०० सिट’ र ‘गगन सरकार’को महत्वाकांक्षी नारा छ भने, अर्कोतिर पार्टीका पूर्वसभापति शेरबहादुर देउवाको रहस्यमय मौनता।
देउवाको ‘मौनता’ कि ‘रणनीतिक बहिष्कार’?
पार्टी प्रवक्ता देवराज चालिसेले देउवा छिट्टै चुनावी मैदानमा उत्रने आश्वासन दिए पनि अहिलेसम्म उनी बालुवाटार र बुढानीलकण्ठको परिधिभन्दा बाहिर खासै सक्रिय देखिएका छैनन्।
देउवा पक्षधर नेताहरूको बुझाइमा यो निष्क्रियता स्वाभाविक हो। उनीहरूको तर्क छ- जसले “देउवाको अनुहार लिएर चुनावमा जान सकिँदैन” भन्दै विशेष महाधिवेशन गराए, उनीहरूले नै देउवालाई चुनावी मैदानमा ल्याउने वातावरण बनाउनुपर्छ।
वरिष्ठ पत्रकार पुरुषोत्तम दाहालका अनुसार, देउवालाई अपमानित बोध गराइएका कारण उनले अहिले “पख र हेर” को रणनीति अपनाएको देखिन्छ। “देउवाको बाटो अपमानले छेकिएको छ,” दाहालको विश्लेषण छ।
गगन थापाका लागि ‘गर या मर’ को अवस्था
यो निर्वाचन गगन थापाका लागि केवल पार्टीको जीत मात्र होइन, उनको राजनीतिक वैधानिकताको कडी पनि हो।
यदि कांग्रेसले एकल प्रतिस्पर्धामा १०० सिट कटाउन सकेन वा थापाको नेतृत्वमा सरकार बन्ने वातावरण बनेन भने, विशेष महाधिवेशनको औचित्यमाथि नै प्रश्न उठ्ने निश्चित छ।
चुनावी चुनौतीका मुख्य बुँदाहरू :
अन्तर्घातको डर: संस्थापन पक्षले प्रत्यक्षमा आफ्ना उम्मेदवार जिताए पनि समानुपातिक मत अन्यत्र मोड्न सक्छ भनेर थापा पक्षले आशंका गरेको छ।
अनुशासनको डन्डा: नेता अर्जुन नरसिंह केसीले चुनावमा असहयोग गर्नेहरूमाथि कडा कारबाही हुनुपर्ने चेतावनी दिइसकेका छन्, जसले पार्टीभित्रको संशयलाई थप पुष्टि गर्छ।
नेतृत्वको साख: चुनावमा कमजोर नतिजा आएमा देउवा पक्षले त्यसलाई ‘नेतृत्व परिवर्तनको असफलता’ का रूपमा व्याख्या गर्नसक्ने भनेर थापा पक्ष सतर्क देखिएको छ।
के कांग्रेसले ‘रिस्क’ लिइरहेको छ?
प्रवक्ता चालिसे भने पार्टीमा आएको नयाँपनले जनतामा उत्साह थपेको दाबी गर्छन्। उनी भन्छन्, “नेतृत्व परिवर्तन कुनै व्यक्तिविरुद्धको आक्षेप होइन, यो समयको माग हो।”
यद्यपि, पार्टीभित्रको यो दरारले तल्लो तहका कार्यकर्तामा भने अन्योल सिर्जना गरेको छ।
यदि निर्वाचनको नतिजा अपेक्षा अनुरूप नआएमा, नेपाली कांग्रेस फेरि अर्को एउटा आन्तरिक शक्ति संघर्ष र कानुनी लडाइँमा फस्ने निश्चित देखिन्छ।
