विगतका त्रुटि सुधार्दै चक्रपथ, १२ अर्बको अनुदानमा ८ लेनको आधुनिक सडक

विगतको ढिलाइ र डिजाइनका त्रुटिबाट पाठ सिक्दै, १२ अर्बको चिनियाँ सहयोगमा काठमाण्डू चक्रपथले पाउँदैछ नयाँ स्वरूप।

काठमाडौँ । नेपाल र चीनबीच चक्रपथ विस्तारको दोस्रो चरण सुरु गर्ने औपचारिक सम्झौता भएसँगै उपत्यकाको लाइफलाइन मानिने यो सडकले अब नयाँ स्वरूप पाउने निश्चित भएको छ।

तर यसपटकको यात्रा केवल सडक निर्माणमा मात्र सीमित छैन, यो विगतका गल्तीबाट सिक्ने र पूर्वाधारलाई जनमैत्री बनाउने एउटा गम्भीर प्रयास पनि हो।

भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्री सुनील लम्साल र चिनियाँ राजदूत झाङ माओमिङले बुधवार एउटा महत्त्वपूर्ण समझदारी पत्रमा हस्ताक्षर गरे। चिनियाँ सरकारको १२ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढीको अनुदान सहयोगमा कलङ्कीदेखि वसुन्धारासम्मको ८.२ किलोमिटर सडकखण्ड अब अत्याधुनिक आठ लेनको बन्नेछ।

पहिलो चरणको कलङ्की–कोटेश्वर खण्ड निर्माण गर्दा झेल्नुपरेका ढिलासुस्ती र डिजाइनका त्रुटिहरूलाई यसपालि नदोहोर्‍याउने अठोट नेपाली अधिकारीहरूले लिएका छन्।

मन्त्रालयका प्रवक्ता रामहरि पोखरेलका अनुसार यो आयोजना कोभिड महामारी र साइट क्लियरन्सका कारण केही समय रोकिएको थियो। विगतमा विद्युतीय पोल र मन्दिरहरू हटाउन ढिलाइ हुँदा काम सुस्त भएको अनुभवबाट पाठ सिक्दै यसपालि चिनियाँ टोली आउनुअघि नै नेपालले आफ्नो तर्फबाट जमिन खाली गराउने काम सम्पन्न गरिसकेको छ।

अबको प्रक्रियामा चिनियाँ पक्षले विस्तृत प्रतिवेदन बुझाउनेछ र त्यसपछि ठेकेदार छनोट गरी काम अघि बढ्नेछ। सम्झौताको रोचक पक्ष के छ भने, यसमा नेपालले सिधै पैसा पाउने छैन, बरु चिनियाँ पक्षले नै सम्पूर्ण निर्माण कार्य सम्पन्न गरेर सडक हस्तान्तरण गर्नेछ।

काठमाण्डू चक्रपथ सडक विस्तार योजनाकी प्रमुख आशिका पोखरेलले यो परियोजनामा केही नयाँ सुविधाहरू थपिने जानकारी दिइन्। पहिलो चरणमा पैदलयात्रीका लागि पर्याप्त पुल र सडक बत्तीको अभाव देखिएको थियो, जसको चर्को आलोचना समेत भएको थियो। यसपटकको डिजाइनमा ती कमीकमजोरी सुधार्न चीन सहमत भएको छ।

नयाँ खण्डमा आकाशेपुल, आधुनिक सडक बत्ती र अन्य सुरक्षाका उपायहरू समावेश गरिनेछन्। नेपाली पक्षले आफ्नै लगानीमा सर्भिस लेन बनाइरहेको छ, जसको ७५ प्रतिशत काम सकिइसकेको छ। सर्भिस लेन तयार हुनासाथ चिनियाँ टोलीले बीचको मुख्य एक्सप्रेस-वे निर्माण थाल्नेछ।

चीनले निर्माण गर्ने खण्ड बाहेक चक्रपथका अन्य भागहरूमा पनि नेपालले आफ्नै स्रोतबाट काम अघि बढाउने योजना बनाएको छ। महाराजगन्जदेखि सुकेधारासम्मको केही भाग निर्माण भइसकेको छ भने चाबहिल र गोपीकृष्ण क्षेत्रका लागि बजेट व्यवस्थापन भइरहेको छ।

तर, चाबहिलदेखि कोटेश्वरसम्मको यात्रा भने निकै चुनौतीपूर्ण देखिन्छ। पशुपति क्षेत्रका ऐतिहासिक सम्पदा, मठमन्दिर, गल्फ कोर्स र विमानस्थलको सुरक्षा संवेदनशीलताका कारण यो खण्डमा सडक चौडा पार्न कठिन छ। यसैले विज्ञहरूले यी घना र संवेदनशील क्षेत्रमा जमिनको सडकभन्दा माथि ‘फ्लाइओभर’ बनाउनुपर्ने सुझाव दिँदै आएका छन्।

सन् १९७७ मा पहिलोपटक चीनकै सहयोगमा बनेको यो चक्रपथले झण्डै पाँच दशकपछि नयाँ काँचुली फेर्दैछ। चीनका राजदूतले यसलाई द्विपक्षीय सहकार्यको नयाँ उपलब्धिको रूपमा व्याख्या गरेका छन्।

सडक विभाग र मन्त्रालय अब चिनियाँ पक्षको विस्तृत कार्ययोजनाको प्रतीक्षामा छन्, ताकि काठमाण्डूबासीले धुलो र जामबाट मुक्ति पाएर एउटा आधुनिक सडकको अनुभव गर्न पाऊन्।