नारायणगढ-मुग्लिनको पहाडलाई ‘बाँध्ने’ तयारी, २५ करोडको लगानीमा फेरिँदैछ यात्राको तस्विर

काठमाडौँ । हरेक वर्ष बर्खा लाग्नेबित्तिकै नारायणगढ-मुग्लिन सडकखण्डमा यात्रा गर्ने यात्रुको मनमा एउटै ढ्याङ्ग्रो बज्छ- ‘कतै पहिरोले बाटो त थुनेको छैन?’

त्यही अनिश्चितता र त्रासलाई चिर्न सडक डिभिजन कार्यालय भरतपुरले एउटा ठूलो योजना अघि सारेको छ। विशेषगरी तुइन खोला र नाम्सी खोलाको त्यो डरलाग्दो भीरलाई सुरक्षित बनाउन २५ करोड रुपैयाँको ठेक्का आह्वान गरिएको छ।

यो सडकमा यात्रा गर्ने जोकोहीले पनि अनुभव गरेकै कुरा हो, पहाड काटेर बाटो फराकिलो बनाउँदा र नयाँ पुलहरू थप्दा यहाँका चट्टानहरू निकै कमजोर भएका छन्। जस्तो कि, कुनै पुरानो घरको जग हल्लाउँदा गारोका इँटाहरू खस्न थाल्छन्, यो सडकका भित्ताहरू पनि त्यस्तै संवेदशिल बनेका छन्।

अलिकति पानी पर्नासाथ वा कतिपय अवस्थामा त सुक्खायाममै पनि माथिबाट ढुङ्गाका वर्षा सुरु हुन्छ। यही नियति बदल्नका लागि जेठ १८ गतेसम्मको समय दिएर निर्माण कम्पनीहरूलाई कामको जिम्मा लिन आग्रह गरिएको छ। यो बजेट आउँदो दुई आर्थिक वर्षसम्म खर्च गर्ने गरी सुनिश्चित गरिएको छ, जसले कामलाई निरन्तरता दिने आशा जगाएको छ।

सडक डिभिजनका सूचना अधिकारी इन्जिनियर कृष्ण आचार्यका अनुसार यसपटक पहिरो रोक्न आधुनिक प्रविधिको प्रयोग गरिँदैछ। इन्जिनियरहरूले यसलाई ‘रक एङ्करिङ’ र ‘रक नेटिङ’ भन्ने गरेका छन्।

सरल भाषामा बुझ्दा, यो भनेको पहाडका कमजोर ढुङ्गाहरूलाई ठूला-ठूला काँटी (बोल्ट) ले भित्रैसम्म छेडेर बाँध्नु र बाहिरबाट बलियो फलामे जालीले छोप्नु हो। यसले माथिबाट खस्न लागेका ढुङ्गालाई जालीभित्रै अड्काएर राख्छ, ठ्याक्कै त्यसरी नै जसरी एउटा झोलाले सामानहरूलाई पोको पारेर सुरक्षित राख्छ।

विगतका दिनहरू सम्झिँदा निकै कष्टकर लाग्छ। गत वर्षको असोजमा तुइन खोलामा पहाड नै खसेपछि सडक सफा गर्न तीन दिन लागेको थियो। १०५ मिटर माथिबाट झरेको त्यो पहिरो १६५ मिटरसम्म फैलिएको थियो, जसले हजारौँ यात्रुलाई सडकमै अलपत्र पारेको थियो। कसैको महत्वपूर्ण बैठक छुट्यो होला, कसैको बिरामी अस्पताल पुग्न ढिलो भयो होला।

दैनिक १० हजारभन्दा बढी सवारी साधन गुड्ने यो ३६ किलोमिटरको खण्डमा ४९ वटा जोखिमपूर्ण ठाउँहरू छन्। तीमध्ये तुइन र नाम्सी खोला यस्ता ठाउँ हुन् जहाँ मृत्युले जुनसुकै बेला लुकामारी खेल्न सक्छ।

तर प्रशासनले अहिले केही आधुनिक सुरक्षाका उपायहरू पनि अपनाएको छ। रातिको समयमा पनि पहिरो आएको छ कि छैन भनेर टाढैबाट देख्न सकियोस् भनेर शक्तिशाली ‘फ्लड लाइट’ र २४ सै घण्टा निगरानीका लागि सिसी क्यामेराहरू जडान गरिएको छ।