ट्रम्पको चीन यात्रामा एनभिडियाका सीईओ सहभागी
काठमाडौँ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले चीनसँगको व्यापारिक सम्बन्धलाई नयाँ दिशा दिन र चिनियाँ बजारमा अमेरिकी प्रविधिको पहुँच विस्तार गर्न विशेष रणनीति अपनाएका छन्।
चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङसँगको उच्चस्तरीय शिखर वार्ताका लागि बेइजिङ प्रस्थान गर्ने क्रममा ट्रम्पले एनभिडियाका मुख्य कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) जेन्सेन ह्वाङलाई अलास्काबाट आफ्नो टोलीमा सहभागी गराएका छन्।
विश्वका दुई ठूला अर्थतन्त्रहरूबीचको जारी व्यापार युद्धको तनाव कम गर्ने र अमेरिकी कृषि तथा उड्डयन क्षेत्रका लागि नयाँ सम्झौताहरू गर्ने लक्ष्यका साथ ट्रम्प चीन भ्रमणमा निस्किएका हुन्। आज, भोलि र पर्सीसम्म चल्ने ट्रम्पको यो भ्रमण करिब एक दशकपछि कुनै पनि अमेरिकी राष्ट्रपतिले गरेको पहिलो चीन यात्रा हो ।
यसैबीच, ट्रम्पका मुख्य व्यापारिक वार्ताकार स्कट बेसेन्टले दक्षिण कोरियामा चिनियाँ अधिकारीहरूसँग प्रारम्भिक वार्ता सुरु गरिसकेका छन्।
इरान युद्धका कारण स्वदेशमा लोकप्रियता खस्किएको अवस्थामा ट्रम्पको यो भ्रमणलाई राजनीतिक र आर्थिक दुवै हिसाबले निकै महत्वपूर्ण मानिएको छ। भ्रमण दलमा विशेषगरी चीनमा व्यापारिक झमेला झेलिरहेका कम्पनीका प्रमुखहरूलाई प्राथमिकता दिइएको छ।
यसमा एनभिडिया जस्ता कम्पनीहरू सामेल छन्, जसले आफ्नो अत्याधुनिक ‘एच-२००’ आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स चिप्स चिनियाँ बजारमा बिक्री गर्न अमेरिकी नियामकीय अवरोधका कारण कठिनाइ भोगिरहेका छन्।
उच्चस्तरीय वार्ता र व्यापारिक एजेन्डा
राष्ट्रपति ट्रम्पले सामाजिक सञ्जाल ‘ट्रुथ सोसल’ मार्फत आफूले चिनियाँ राष्ट्रपति सीसँग यी प्रतिभाशाली व्यवसायीहरूका लागि चीनको ढोका खोल्न विशेष आग्रह गर्ने स्पष्ट पारेका छन्। ह्वाङलाई अन्तिम समयमा भ्रमण दलमा समावेश गरिएको बताइएको छ।
अलास्कामा विमानमा इन्धन भर्ने क्रममा ह्वाङ ‘एयर फोर्स वान’ मा चढेको देखिएको थियो। बेइजिङ पुगेपछि ट्रम्प र सीबीच राजकीय भोजका साथै युनेस्को सम्पदा क्षेत्र ‘टेम्पल अफ हेभन’ को भ्रमण र विभिन्न द्विपक्षीय मुद्दामा छलफल हुने कार्यक्रम छ।
व्यापारका अतिरिक्त यी दुई नेताबीच इरान युद्ध, आणविक हतियार र ताइवानलाई अमेरिकी हतियार बिक्री गर्ने जस्ता जटिल राजनीतिक विषयहरूमा पनि संवाद हुनेछ।
ट्रम्पले इरानसँगको द्वन्द्व अन्त्यका लागि चीनले तेहरानलाई मनाउनुपर्ने अपेक्षा राखेका छन्, यद्यपि उनले यस विषयमा आफूलाई चीनको सहयोग नचाहिने आशय पनि व्यक्त गरेका छन्।
पूर्वतयारी र दुवै पक्षको स्वार्थ
राष्ट्रपति ट्रम्प बेइजिङमा भव्य स्वागतको तयारीमा रहँदा, ट्रेजरी सचिव (अमेरिकी अर्थमन्त्री) स्कट बेसेन्टले दक्षिण कोरियाको इनचोन विमानस्थलमा चिनियाँ उपप्रधानमन्त्री हे लिफेङसँग आर्थिक र व्यापारिक विषयमा गहन छलफल सुरु गरेका छन्।
दुवै देश गत अक्टोबरमा भएको व्यापारिक युद्धविरामलाई निरन्तरता दिन इच्छुक देखिएका छन्। उक्त सम्झौतामा ट्रम्पले चिनियाँ सामानमा लगाइएको उच्च भन्सार दर स्थगित गरेका थिए भने चीनले ‘रेयर अर्थ’ जस्ता महत्त्वपूर्ण धातुहरूको विश्वव्यापी आपूर्तिमा लगाएको रोक हटाएको थियो।
अमेरिकाले चीनसँगको व्यापार घाटा कम गर्न बोइङ विमान, कृषि उत्पादन र ऊर्जा बिक्री गर्न चाहेको छ भने चीनले सेमीकन्डक्टर र चिप बनाउने उपकरणहरूको निर्यातमा लगाइएको प्रतिबन्ध खुकुलो पार्न माग गरिरहेको छ। यद्यपि, ट्रम्पका लागि यो वार्ता विगतको तुलनामा चुनौतीपूर्ण हुने देखिएको छ।
अमेरिकी अदालतहरूले राष्ट्रपतिलाई स्वेच्छाचारी रूपमा भन्सार महसुल बढाउने अधिकारमा अंकुश लगाएका छन् भने स्वदेशमा बढ्दो मुद्रास्फीति र आगामी मध्यावधि निर्वाचनको दबाबले पनि उनको हात केही कमजोर बनाएको छ।
चिनियाँ प्रतिक्रिया र विश्वव्यापी चासो
चीनको अर्थतन्त्रमा केही सुस्तता आए पनि राष्ट्रपति सी चिनपिङलाई ट्रम्पको जस्तो तत्कालको राजनीतिक वा आर्थिक दबाब नरहेको विश्लेषण गरिएको छ। बेइजिङस्थित भू-राजनीतिक सल्लाहकार संस्था ‘वुसावा एडभाइजरी’ का संस्थापक लिउ छियानका अनुसार यो भेटवार्ता चीनलाई भन्दा पनि अमेरिकालाई बढी आवश्यक छ।
अमेरिकी मतदाताहरूलाई व्यापारिक सम्झौता र आर्थिक उपलब्धि देखाएर मध्यावधि निर्वाचन सुरक्षित गर्न ट्रम्प प्रशासनलाई यो भ्रमण सफल बनाउनु पर्ने बाध्यता छ।
चिनियाँ जनतामा भने यो भ्रमणलाई लिएर मिश्रित प्रतिक्रिया पाइएको छ। कतिपयले खस्कँदो अमेरिकी अर्थतन्त्र सुधार्न ट्रम्प चीन आएको बुझाइ राखेका छन् भने कतिपयले यस भ्रमणबाट दुवै देशका लागि हितकारी नीतिहरू आउने आशा व्यक्त गरेका छन्।
ट्रम्पले व्यक्तिगत रूपमा सीसँगको आफ्नो सम्बन्ध सुमधुर रहेको दाबी गरे पनि चिनियाँ सर्वसाधारणले भने अमेरिकी कदमलाई अझै पनि शंकाको दृष्टिले हेरिरहेका छन्।
