भारतीय प्रविधि क्षेत्रमा नयाँ फड्को, टाटा र एएसएमएलबीच ११ अर्ब डलरको लगानी सम्झौता

काठमाडौँ । भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको युरोप भ्रमणका क्रममा भारतको टाटा इलेक्ट्रोनिक्स र नेदरल्यान्ड्सको बहुराष्ट्रिय प्रविधि कम्पनी एएसएमएल बीच एउटा महत्त्वपूर्ण सम्झौता भएको छ। यस सम्झौताअन्तर्गत भारतको पश्चिमी राज्य गुजरातमा एउटा ठूलो सेमिकन्डक्टर (चिप) प्लान्ट स्थापना गरिनेछ।

शनिबार सार्वजनिक गरिएको यस सम्झौताले प्रधानमन्त्री मोदीको गृहराज्य गुजरातको धोलेरामा स्थापना हुन लागेको टाटाको चिप उत्पादन केन्द्रलाई प्राविधिक रूपमा बलियो बनाउने बताइएको छ। बजार पूँजीकरणका हिसाबले युरोपकै सबैभन्दा ठूलो प्रविधि कम्पनी मानिने एएसएमएलले मोबाइल फोनदेखि गाडीहरूमा प्रयोग हुने अत्याधुनिक माइक्रोचिप उत्पादनका लागि आवश्यक पर्ने ‘लिथोग्राफी मेसिन’हरू बनाउने गर्दछ।

डच कम्पनी एएसएमएलले भारतको उक्त नयाँ प्लान्टमा आफ्नो अत्याधुनिक चिप-मेकिङ उपकरणहरू आपूर्ति गर्ने र त्यहाँको उत्पादन क्षमतालाई तीव्र गतिमा बढाउन मद्दत गर्ने जनाएको छ। टाटा इलेक्ट्रोनिक्सले यस उद्योगमा ११ अर्ब अमेरिकी डलर लगानी गर्ने योजना बनाएको छ, जहाँ आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई), सवारी साधन र अन्य क्षेत्रका लागि आवश्यक पर्ने चिपहरू उत्पादन गरिनेछन्।

एएसएमएलका प्रमुख कार्यकारी क्रिस्टोफ फुकेले भारतको तीव्र गतिमा बढिरहेको सेमिकन्डक्टर उद्योगमा आफूहरूले ‘धेरै ठूला अवसरहरू’ देखेको बताएका छन्। उनले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै भनेका छन्, “हामी यस क्षेत्रमा दीर्घकालीन साझेदारी स्थापना गर्न प्रतिबद्ध छौँ।”

आर्थिक र रणनीतिक सम्बन्धमा जोड

यो सम्झौता यस्तो समयमा भएको हो जब नयाँ दिल्ली र एम्स्टर्डमबीचको आर्थिक सम्बन्ध थप प्रगाढ बन्दै गइरहेको छ। भारतले देशभित्र उत्पादन बढाउन र रोजगारीका अवसरहरू सिर्जना गर्नका लागि वैदेशिक प्रविधि र लगानी भित्र्याउने प्रयास गरिरहेको छ।

युरोपेली सङ्घ (ईयू) ले पनि विश्वकै सबैभन्दा बढी जनसङ्ख्या भएको र तीव्र आर्थिक वृद्धि हासिल गरिरहेको भारतलाई आफ्नो भविष्यको प्रमुख बजारका रूपमा हेरिरहेको छ।

आफ्नो भ्रमणका क्रममा प्रधानमन्त्री मोदीले डच प्रधानमन्त्री रब एटन र त्यहाँका राजा विलेम-अलेक्जेन्डरसँग भेटवार्ता गरेका छन्।

प्रधानमन्त्री मोदीले सामाजिक सञ्जाल ‘एक्स’ (ट्विटर) मा लेख्दै डच समकक्षीसँगको वार्ता बृहत् र बहुआयामिक रहेको उल्लेख गरेका छन्। उनले भनेका छन्, “हाम्रो छलफलको एउटा मुख्य विषय रक्षा र सुरक्षा थियो। मैले रक्षा उद्योगका लागि जतिसक्दो चाँडो एउटा कार्ययोजना तयार पार्ने सम्भावनाका बारेमा कुरा गरेको छु। हामी अन्तरिक्ष यात्रा, समुद्री प्रणाली र समुद्री सुरक्षा जस्ता क्षेत्रमा पनि सहकार्य गर्न सक्छौँ।”

भ्रमणका क्रममा मोदीले त्यहाँ रहेका प्रवासी भारतीय समुदायलाई सम्बोधन गर्नुका साथै नेदरल्यान्ड्सको लेइडन विश्वविद्यालयले भारतलाई फिर्ता गर्न लागेको शताब्दीयौँ पुराना चोल वंशका तामाका प्लेटहरू (ताम्रपत्र) को निरीक्षण गर्ने कार्यक्रम समेत रहेको छ। यसबाहेक, भारतीय र डच अधिकारीहरूबीच नेदरल्यान्ड्समा रहेका भारतीय विद्यार्थी र कामदारहरूका लागि थप खुकुलो भिसा व्यवस्था मिलाउने विषयमा पनि छलफल भइरहेको छ।

नेदरल्यान्ड्सको भ्रमण सम्पन्न गरेपछि प्रधानमन्त्री मोदी स्विडेनतर्फ प्रस्थान गर्नेछन्। त्यहाँ उनले स्विडेनका प्रधानमन्त्री उल्फ क्रिस्टरसनसँग व्यापार, नवप्रवर्तन र हरित प्रविधि सहकार्यका विषयमा वार्ता गर्ने कार्यक्रम छ। सन् २०१८ मा भएको पहिलो भारत–नॉर्डिक शिखर सम्मेलनमा सहभागी भएयता मोदीको यो दोस्रो स्विडेन भ्रमण हो।