बीमा बजारमा नेपाल लाइफको राज: व्यवसाय बढाउनेमा आईएमई र सिटीजन लाइफ, ९ खर्बमाथि पुग्यो कोष
काठमाडौं । नेपाली जीवन बीमा बजारको आकार दिनानुदिन फराकिलो बन्दै गएको छ । आर्थिक मन्दीको बाछिटा र बजारमा देखिएको सुस्तताका बीच पनि सर्वसाधारण नागरिकले आफ्नो भविष्य सुरक्षित गर्न बीमातर्फ देखाएको आकर्षण तथ्यांकमा प्रस्टै झल्किन्छ ।
चालू आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को चैत मसान्तसम्म आइपुग्दा सञ्चालनमा रहेका १४ वटा जीवन बीमा कम्पनीहरूको जीवन बीमा कोषको आकार करिब १७.७१ प्रतिशतले बढेर साढे ९ खर्बको नजिक पुगेको छ । गत वर्षको चैत मसान्तमा ७ खर्ब ६८ अर्ब ७० करोड रुपैयाँ बराबर रहेको यस्तो कोष अहिले बढेर ९ खर्ब ४ अर्ब ८१ करोड रुपैयाँ नाघेको छ ।
बीमा बजारको यो विशाल साम्राज्यमा लामो समयदेखि ’नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्स’ ले आफ्नो एकलौटी राज कायम राखेको छ । कुल बजारको ठूलो हिस्सा ओगटेको नेपाल लाइफको बीमा कोष मात्रै २ खर्ब ६५ अर्ब ३६ करोड रुपैयाँ पुगेको छ ।
गत वर्ष २ खर्ब २५ अर्ब ६७ करोड रुपैयाँ कोष रहेको यस कम्पनीले एक वर्षको अवधिमा १७.५९ प्रतिशतको सम्मानजनक वृद्धि हासिल गरेको छ । दोस्रो स्थानमा रहेको एलआईसी नेपालले पनि आफ्नो विरासत जोगाउँदै कोषलाई १ खर्ब ४३ अर्ब ३६ करोड रुपैयाँ पुर्याएको छ । यी दुई पुराना र ठूला कम्पनीहरूले मात्रै कुल बजारको झन्डै आधा हिस्सा ओगटेर आफ्नो प्रभुत्व स्थापित गरेका छन् ।
कोषको आकारका हिसाबले पुराना कम्पनी बलिया देखिए पनि व्यवसाय विस्तारको रफ्तार (ग्रोथ) मा भने नयाँ कम्पनीहरूले आक्रामक फड्को मारेका छन् । चालू आर्थिक वर्षको ९ महिनामा सबैभन्दा बढी ग्रोथ गर्ने कम्पनीमा ’आईएमई लाइफ इन्स्योरेन्स’ अग्रपंक्तिमा उभिएको छ ।
आईएमई लाइफले आफ्नो बीमा कोषमा ४२.११ प्रतिशतको लोभलाग्दो वृद्धि गर्दै १६ अर्ब ८३ करोड रुपैयाँ पुर्याएको छ । नयाँ कम्पनीहरू बजारमा कति आक्रामक ढंगले अघि बढिरहेका छन् भन्ने प्रमाण आईएमई लाइफको यो वृद्धिदरले दिन्छ ।
आईएमई लाइफलाई बलियो टक्कर दिँदै ’सिटीजन लाइफ इन्स्योरेन्स’ ले पनि व्यवसाय विस्तारमा आफ्नो बलियो उपस्थिति देखाएको छ । सिटीजन लाइफको जीवन बीमा कोष ३६.२७ प्रतिशतले बढेर २४ अर्ब ५५ करोड रुपैयाँ नाघेको छ ।
त्यस्तै प्रभु महालक्ष्मी लाइफले ३२.०७ प्रतिशत, रिलायबल नेपाल लाइफले ३१.३८ प्रतिशत र सानिमा रिलायन्स लाइफले ३०.७६ प्रतिशतको उच्च वृद्धिदर कायम गरेका छन् । बजारमा तीब्र प्रतिस्पर्धाका बीच यी कम्पनीहरूले थपेको पुँजी र अपनाएको आक्रामक बजार रणनीतिले उनीहरूको साख थप चुलिएको देखिन्छ ।
नेसनल लाइफ, हिमालयन लाइफ र सूर्यज्योति लाइफले पनि बजारमा आफ्नो पकड बलियो बनाउँदै लगेका छन् । नेसनल लाइफले २३.५९ प्रतिशतको वृद्धिसहित आफ्नो कोष १ खर्ब ५ अर्ब रुपैयाँ पुर्याएर एक खर्ब क्लबमा प्रवेश गरेको छ ।
साविकका तीन कम्पनी गाभिएर बनेको हिमालयन लाइफको कोष ८६ अर्ब ९९ करोड पुगेको छ भने सूर्यज्योति लाइफले २२.७६ प्रतिशतको उत्साहजनक वृद्धि दर्ता गर्दै ४८ अर्ब ४३ करोड रुपैयाँ संकलन गरेको छ ।
सरकारी स्वामित्व रहेको राष्ट्रिय जीवन बीमा कम्पनीको वृद्धिदर भने बजारको औसतभन्दा निकै सुस्त अर्थात् ८.८१ प्रतिशत मात्रै छ । चौध कम्पनीमध्ये सबैभन्दा कम ११ अर्ब ९० करोड रुपैयाँ कोष रहेको सन नेपाल लाइफले पनि २५.०४ प्रतिशतको बलियो वृद्धि हासिल गरेको छ ।
पुराना कम्पनीहरूले आफ्नो विशाल आकारको साख बचाइराख्दा नयाँ कम्पनीहरूले भने गियर परिवर्तन गर्दै बजार हिस्सा खोस्न आक्रामक दौड सुरु गरेको प्रस्ट बुझ्न सकिन्छ ।
