कम्प्युटर प्रविधिमा नयाँ युगको सुरुवात: के हुन् एनभिडियाले प्रवर्द्धन गरेका ‘एआई पीसी’?
प्रविधि उत्पादक कम्पनी एनभिडियाले कम्प्युटरमै प्रत्यक्ष आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स चलाउन सक्ने नयाँ चिप सार्वजनिक गरेसँगै प्रविधि जगतमा ‘एआई पीसी’ को चर्चा र प्रतिस्पर्धा चुलिएको छ।
काठमाडौँ । चिप निर्माता अग्रणी कम्पनी एनभिडियाले कम्प्युटरमै प्रत्यक्ष रूपमा आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) का सुविधाहरू सञ्चालन गर्न सक्ने नयाँ चिप बजारमा ल्याएपछि ‘एआई पीसी’ को बहस पुनः सतहमा आएको छ। कम्पनीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) जेन्सेन हुवाङले ल्यापटप र डेस्कटप कम्प्युटरका लागि लक्षित गरी यो प्रविधि सार्वजनिक गरेका हुन्।
हाल बजारमा उपलब्ध यस्ता उपकरणहरूको माग भने मिश्रित देखिन्छ। अमेरिकी कम्प्युटर उत्पादक कम्पनी एचपीले हालै मात्र एआई प्रविधिलाई ध्यानमा राखेर बनाइएका कम्प्युटरका कारण आफ्नो त्रैमासिक व्यावसायिक नतिजामा सुधार आएको बताएको थियो।
अर्कोतर्फ, प्रतिस्पर्धी कम्पनी डेलले भने गत जनवरीमा एआई लहरले सोचे अनुरूपको माग सिर्जना गर्न नसकेको टिप्पणी गरेको थियो।
के हो एआई पीसी र यसको विशेषता?
साधारण कम्प्युटरको तुलनामा एआई पीसीले तथ्याङ्कहरू तीव्र गतिमा प्रशोधन गर्न सक्छन् र च्याटबोट जस्ता एआई सम्बन्धी धेरै कामहरू इन्टरनेट बिना नै सिधै उपकरणभित्रै कार्यान्वयन गर्न सक्छन्।
ओपनएआईको च्याटजीपीटी वा एन्थ्रोपिकको क्लाउड जस्ता चर्चित एआई एप्लिकेसनहरू चलाउन हाल इन्टरनेट र क्लाउड डेटा सेन्टरको आवश्यकता पर्छ। तर एआई पीसीका कतिपय संस्करणहरूले धेरै क्षमता चाहिने एआई मोडलहरूको तालिम (ट्रेनिङ) समेत उपकरणभित्रै स्थानीय रूपमा गर्न सक्छन्, जुन काम सामान्यतया ठूला सर्भरहरूमा मात्र सम्भव हुन्थ्यो।
पछिल्लो समय मानिसको न्यूनतम हस्तक्षेपमा कम्प्युटर आफैँले काम गर्न सक्ने ‘एआई एजेन्ट’ सफ्टवेयरहरूको विकास भएसँगै एआई पीसीतर्फ सबैको ध्यान तानिएको हो। ताइवानमा आयोजित कम्प्युटेक सम्मेलनको पूर्वसन्ध्यामा एनभिडियाले सार्वजनिक गरेको ‘आरटीएक्स स्पार्क’ नामक चिप यसैको एउटा कडी हो।
एनभिडियाले माइक्रोसफ्टसँग मिलेर एआई युगका लागि ‘कम्प्युटरलाई पुनः परिभाषित’ गर्ने प्रयास गरिरहेको जनाएको छ। यो नयाँ चिप मिडियाटेक कम्पनीसँगको सहकार्यमा विकास गरिएको हो, जसले क्लाउड कम्प्युटिङमा निर्भर नभई एआई एजेन्टहरूलाई कम्प्युटरभित्रै चलाउन मद्दत गर्छ।
इमेल पठाउनेदेखि लिएर भ्रमणको योजना बनाउनेसम्मका दैनिक कार्यमा मानिसहरूले जेनेरेटिभ एआईको प्रयोग बढाउन थालेपछि कम्प्युटर निर्माताहरूले यस्ता शक्तिशाली एआई सुविधामार्फत ग्राहक आकर्षित हुने विश्वास लिएका छन्।
एचपीले गत मे महिनाको अन्त्यमा दिएको जानकारी अनुसार दोस्रो त्रैमासिकमा उसले ढुवानी गरेका कुल कम्प्युटरहरूमध्ये ४४ प्रतिशत एआई पीसी थिए, जुन अघिल्लो त्रैमासिकमा ३५ प्रतिशत मात्र थियो। यसले कम्पनीको आम्दानी र नाफा दुवै बढाउन सहयोग पुर्याएको थियो।
तर, मेमोरी चिपको आपूर्तिमा आएको सङ्कुचन र बढ्दो लागतका कारण एआई पीसीको विस्तारमा बाधा पुग्न सक्ने देखिएको छ। बजार अनुसन्धान संस्था आईडीसीका अनुसार मेमोरीको अभाव, पाटपुर्जाको बढ्दो मूल्य र आपूर्तिका अवरोधहरूका कारण सन् २०२६ मा विश्वभर कम्प्युटरको कुल ढुवानीमा गिरावट आउने अनुमान गरिएको छ, यद्यपि महँगो मूल्यका कारण बजारको कुल वित्तीय मूल्य भने उच्च रहनेछ।
एनभिडियाको नयाँ चिप र बजारको प्रतिस्पर्धा
प्रविधि क्षेत्रको विशाल कम्पनी एनभिडियाले ल्यापटप र डेस्कटप कम्प्युटरहरूमा सिधै आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) का क्षमताहरू सञ्चालन गर्न सक्ने नयाँ चिप सार्वजनिक गरेको छ। कम्प्युटर प्रविधिको बजारमा एनभिडियाको यो कदमलाई एड्भान्स्ड माइक्रो डिभाइसेज (एएमडी), इन्टेल र एप्पल जस्ता स्थापित प्रतिस्पर्धी कम्पनीहरूका विरुद्धको ठूलो रणनीतिक सुरुवातका रूपमा हेरिएको छ।
ताइवानमा आयोजित ‘कम्प्युटेक’ सम्मेलनका क्रममा एनभिडियाका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) जेन्सेन ह्वाङले सोमबार यसको घोषणा गरे। उनले ‘आरटीएक्स स्पार्क’ नामक यो पीसी चिप एआई युगका लागि कम्प्युटरलाई नयाँ रूप दिने उद्देश्यसहित माइक्रोसफ्टसँगको तीन वर्षको सहकार्यपछि तयार पारिएको जानकारी दिए।
उद्योगका विज्ञहरूका अनुसार यो चिपले मानव र एआईबीचको अन्तर्क्रियामा ठूलो परिवर्तन ल्याउनेछ। यो चिप विशेष गरी क्लाउड कम्प्युटिङमा मात्र निर्भर नभई कम्प्युटरमै स्थानीय रूपमा ‘एआई एजेन्ट’ हरू चलाउन मिल्ने गरी डिजाइन गरिएको छ।
सीईओ ह्वाङले एनभिडियाले ताइवानको मिडियाटेक कम्पनीको सहयोगमा यो आरटीएक्स स्पार्क चिप विकास गरेको बताए। काउन्टरपोइन्ट रिसर्चका सह-संस्थापक निल शाहले आरटीएक्स स्पार्कले परम्परागत एप-केन्द्रित कम्प्युटरलाई वास्तविक र उपयोगी एआई एजेन्टयुक्त व्यक्तिगत कम्प्युटरमा बदल्ने उल्लेख गरे।
आगामी वर्षहरूमा निजी एआई एजेन्टहरूको भूमिका महत्त्वपूर्ण बन्दै जाँदा यो प्रविधि हरेक घरमा पुग्ने उनको अनुमान छ। शाहले व्यक्तिगत कम्प्युटिङको क्षेत्रमा यो घोषणा आइफोन, च्याटजीपीटी वा डीपसीक जस्तै एक ऐतिहासिक मोड साबित हुने दाबी गरे।
नयाँ चिप र एनभिडियाको ‘भेरा’ सेन्ट्रल प्रोसेसिङ युनिट (सीपीयू) ले कम्पनीको ध्यान अब पीसी र सीपीयू उत्पादनतर्फ बढी केन्द्रित भएको प्रष्ट पारेको छ। ह्वाङले आफ्नो मुख्य सम्बोधनको अधिकांश समय आरटीएक्स स्पार्क चिप र भेरा सीपीयूको महत्त्वबारे चर्चा गर्नमै खर्च गरे।
पाँच ट्रिलियन डलरको यस चिप कम्पनीका प्रमुख ह्वाङ आफ्नो ट्रेडमार्क मानिने कालो छालाको ज्याकेटमा मञ्चमा उत्रिएका थिए। उनले एआई एजेन्टहरूका लागि विशेष रूपमा डिजाइन गरिएको भेरा सीपीयूलाई सुरुवाती चरणमै ओपनएआई, एन्थ्रोपिक र स्पेसएक्स जस्ता संस्थाहरूले अपनाउन थालिसकेको खुलासा गरे।
यस घोषणासँगै अमेरिकी बजार खुल्नुअघिको कारोबारमा एएमडी र इन्टेलको सेयर मूल्य झन्डै ४ प्रतिशतले घट्यो भने क्वालकमको सेयरमा झन्डै ७ प्रतिशत र एप्पलमा ०.६ प्रतिशतको गिरावट आयो। अर्कोतर्फ, सफ्टवेयर सेयरमा आएको सुधार र यस साझेदारीका कारण माइक्रोसफ्टको सेयर मूल्य भने ३.१ प्रतिशतले बढ्यो।
पूर्ण रूपमा स्वायत्त एआई एजेन्टतर्फको यात्रा
विश्वका ठूला प्रविधि कम्पनीका नेताहरू भेला भइरहेको कम्प्युटेक सम्मेलनको पूर्वसन्ध्यामा ह्वाङले यस्तो धारणा राखेका हुन्। कम्प्युटर हार्डवेयरमै स्थानीय रूपमा एआई एजेन्ट चलाउने एनभिडियाको यो योजना क्वालकमका सीईओ क्रिस्टियानो अमोनको विचारसँग मिल्दोजुल्दो देखिन्छ।
अमोनले पनि सन् २०२६ लाई एआई एजेन्टहरूको निर्णायक वर्षका रूपमा चित्रण गरे। उनले दुई वर्षअघि एआईले मानिस र कम्प्युटरबीचको संवादको माध्यम बदल्ने र त्यसले व्यक्तिगत कम्प्युटिङ उपकरणहरूको संरचनामै परिवर्तन ल्याउनेबारे गरिएको चर्चा अहिले आएर यथार्थमा परिणत हुन थालेको बताए। प्रविधि उद्योग अब सामान्य प्रश्नको उत्तर दिने एआई टुलबाट अघि बढेर पूर्ण रूपमा स्वायत्त काम गर्ने एआई एजेन्टतर्फ मोडिएको उनको भनाइ थियो।
अमोनले अहिलेका उपकरणहरू एआई एजेन्टद्वारा नभई प्रयोगकर्ताको तत्कालको कमाण्डका आधारमा चल्ने गरी बनाइएकाले सधैं सक्रिय रहने स्वायत्त प्रणालीका लागि स्थानीय कम्प्युटिङ अनिवार्य भएको स्पष्ट पारे।
गत मे महिनाको एक वित्तीय समीक्षाका क्रममा ह्वाङले एनभिडियाको नयाँ भेरा सेन्ट्रल प्रोसेसरले कम्पनीका लागि २०० अर्ब डलरको नयाँ बजारको ढोका खोलेको बताएका थिए। ताइवानको विश्वव्यापी प्रविधि उद्योगमा रहेको केन्द्रीय भूमिकालाई उजागर गर्दै उनले भेरा सीपीयू कम्पनीको आगामी वृद्धिको मुख्य संवाहक बन्ने दाबी गरे।
एआईका कारण सफ्टवेयर इन्जिनियरहरूको माग घट्ने भन्ने चिन्तालाई ह्वाङले पूर्ण रूपमा बकवास भन्दै खारेज गरिदिए। बरु यस प्रविधिले कामदारहरूको उत्पादकत्व बढाएर रोजगारीका अवसरहरू थप सिर्जना गर्ने उनको तर्क थियो। उनले एआईको वास्तविक प्रतिज्ञा नै यही भएको र यसका कारण सफ्टवेयर इन्जिनियरहरूको संख्या घट्नुको साटो उल्टै बढिरहेको बताए।
ताइवानको दक्षिणी सहर ताइनानमा जन्मिएका ह्वाङले गत हप्ता मात्रै ताइवानलाई एआई क्रान्तिको केन्द्रविन्दु मान्दै त्यहाँ वार्षिक करिब १५० अर्ब डलर लगानी गर्ने योजना घोषणा गरेका थिए।
ताइपेई म्युजिक हलमा भएको उनको यो सम्बोधन अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँगको एक उच्चस्तरीय व्यापारिक प्रतिनिधिमण्डलको सदस्यका रूपमा बेइजिङ भ्रमण गरी चिनियाँ नेता सी जिनपिङलाई भेटेको दुई हप्तापछि भएको हो। यसैबीच, विश्वप्रसिद्ध प्रविधि मेला कम्प्युटेक जुन २ देखि ५ सम्म सञ्चालन हुँदैछ।
यसमा कस्तो प्रविधि प्रयोग हुन्छ?
एआई पीसीहरूमा ‘न्यूरल प्रोसेसिङ युनिट’ अर्थात् एनपीयू भनिने विशेष प्रकारका प्रोसेसरहरू जडान गरिएका हुन्छन्। यिनीहरूले कम्प्युटरभित्रै हुने एआई सम्बन्धी अधिकांश कामको भार सम्हाल्छन्।
यी एनपीयूहरूले कम्प्युटरको मुख्य प्रोसेसर (सीपीयू) र ग्राफिक्स प्रोसेसर (जीपीयू) सँग मिलेर जटिल कामहरू व्यवस्थापन गर्छन्, जसले गर्दा कम्प्युटरको गति बढ्छ र एआई असिस्टेन्ट जस्ता एप्लिकेसनहरू सहजै चल्छन्।
बजारमा उपलब्ध उपकरण
एनभिडियाका अनुसार आगामी शरद ऋतुसम्ममा आसुस, डेल, एचपी, लेनोभो, माइक्रोसफ्ट र एमएसआई जस्ता कम्पनीहरूले आरटीएक्स स्पार्क चिप जडित ल्यापटप र कम्प्युटरहरू बजारमा ल्याउनेछन्।
त्यसलगत्तै एसर र गिगाबाइट कम्पनीका उत्पादनहरू पनि आउने बताइएको छ। यीमध्ये कतिपय ब्रान्डले माइक्रोसफ्ट र क्वाेलकमसँग मिलेर यसअघि नै ‘कोपाइलट प्लस’ पीसीहरू बजारमा बेचिरहेका छन्, जसमा कम्प्युटरभित्रै एआई कार्यहरू सञ्चालन गर्न विशेष रूपमा डिजाइन गरिएका प्रोसेसरहरू आवश्यक पर्छन्।
गोपनीयता सम्बन्धी चासो र सुरक्षा
सन् २०२४ मा घोषणा गरिएको माइक्रोसफ्टको ‘रिकोल’ नामक फिचरले प्रयोगकर्ताको गोपनीयताका विषयमा केही गम्भीर प्रश्नहरू उठाएको थियो। उक्त फिचरले प्रयोगकर्ताले कम्प्युटरमा गर्ने अडियो कुराकानीदेखि वेब ब्राउजिङसम्मका हरेक गतिविधिलाई पछ्याएर कम्प्युटरभित्रै एउटा विस्तृत इतिहास (हिस्ट्री) सुरक्षित राख्थ्यो, जसमा प्रयोगकर्ताले पछि खोजेर आफ्ना पुराना कामहरू हेर्न सक्थे।
यस प्रविधिले गोपनीयता र सुरक्षामा जोखिम निम्त्याउने भन्दै तीव्र आलोचना भएपछि माइक्रोसफ्टले यसको सार्वजनिक उपलब्धतालाई केही समयका लागि रोकेको थियो। पछि थप बलियो सुरक्षा उपायहरू अपनाएर कम्पनीले यसलाई निश्चित प्रयोगकर्ताका लागि ‘प्रिभ्यु मोड’ मार्फत उपलब्ध गरायो।
यो ऐच्छिक फिचर हाल नयाँ कोपाइलट प्लस पीसीहरूमा उपलब्ध छ। अर्कोतर्फ, कतिपय प्रविधि विज्ञहरू भने एआई सम्बन्धी कार्यहरू सिधै उपकरणभित्रै व्यवस्थापन गर्दा गोपनीयता झन् सुरक्षित हुने तर्क गर्छन्, किनभने यसले ठूला एआई मोडलहरूलाई तालिम दिन प्रयोगकर्ताको व्यक्तिगत डाटा बाहिर पठाउनुपर्ने बाध्यतालाई अन्त्य गरिदिन्छ।
