लक्ष्मी स्टिल्सको वार्षिक कारोबार १० अर्ब ९६ करोड नाघ्याे: वित्तीय सूचक मजबुत, ऋणभार घट्याे

काठमाडौँ । सौरभ समूहद्वारा सञ्चालित लक्ष्मी स्टिल्स लिमिटेडले एकै वर्षमा झण्डै ११ अर्ब रुपैयाँ बराबरको ठूलो कारोबार गरेको छ।

सर्वसाधारणका लागि प्राथमिक सेयर निष्कासन गर्ने अन्तिम तयारीमा जुटेको यस कम्पनीको कुल व्यापार आर्थिक वर्ष २०२६ मा १२ प्रतिशतले विस्तार भई १० अर्ब ९६ करोड ८० लाख रुपैयाँ पुगेको हो। यसअघि सन् २०२५ मा कम्पनीले ९ अर्ब ८० करोड १० लाख रुपैयाँको व्यापार गरेको थियो भने सन् २०२४ मा ८ अर्ब ५ करोड ३० लाख र सन् २०२३ मा ९ अर्ब ४४ करोड ४० लाख रुपैयाँ आम्दानी दर्ता गरेको थियो।

कुल बिक्री बढे तापनि इन्धन र सञ्चालन खर्चका कारण कम्पनीको सञ्चालन नाफा दरमा भने केही गिरावट आएको छ। आर्थिक वर्ष २०२५ मा ६.५८ प्रतिशत रहेको सञ्चालन नाफा दर २०२६ मा घटेर ६.०२ प्रतिशतमा झरेको छ। यसअघि आर्थिक वर्ष २०२४ मा यस्तो दर ४.८४ प्रतिशत थियो।

सञ्चालन नाफा दर घटे पनि बैंकको ब्याज खर्चमा आएको कटौतीले खुद नाफा दरलाई मजबुत बनाएको छ, जसअनुसार सन् २०२६ मा खुद नाफा दर ३.७८ प्रतिशत कायम भएको छ, जुन २०२५ मा ४ प्रतिशत थियो। यस्तै, कम्पनीको खुद नगद प्रवाह बढेर ५१ करोड ५० लाख रुपैयाँ पुगेकाले ऋण चुक्ता गर्ने क्षमता र वित्तीय लचिलोपनमा उल्लेख्य सुधार देखिएको छ।

विद्यमान सेयरधनीहरू र प्रिमियम मूल्यमा भित्रिएका नयाँ निजी इक्विटी तथा जोखिम पुँजी लगानीकर्तामार्फत स्वपुँजी थपिएपछि कम्पनीको पुँजीगत ढाँचा निकै बलियो बनेको छ। सन् २०२४ जुलाईमा ०.७७ गुणा रहेको कुल ऋण र स्वपुँजीको अनुपात (गेयरिङ रेसियो) २०२५ जुलाईसम्म घटेर ०.३४ गुणामा झरेको थियो। सन् २०२५ को चौथो त्रैमासमा २० लाख कित्ता साधारण सेयर जारी गरी प्राप्त रकमबाट पुरानो दीर्घकालीन ऋण पूर्ण रूपमा भुक्तानी गरिएको थियो। सन् २०२६ जुलाईसम्म आइपुग्दा यो अनुपात सामान्य बढेर ०.४३ गुणा पुगे पनि जोखिमरहित अवस्थामै रहेको छ।

वित्तीय दायित्व घट्दा कम्पनीको ऋण भुक्तानी क्षमता सूचकहरूमा ठूलो सुधार आएको छ। ब्याज कभरेज अनुपात सन् २०२४ को २.४१ गुणाबाट बढेर २०२५ मा ६.६४ गुणा र २०२६ मा ९.२५ गुणा पुगेको छ। त्यसैगरी, ऋण सेवा कभरेज अनुपात (डीएससीआर) पनि सन् २०२४ को २.१२ गुणाबाट क्रमशः सुध्रिँदै २०२५ मा ५.२० गुणा र २०२६ मा ८.०१ गुणा पुगेको छ।

कम्पनीले आफ्नै कारखाना परिसरभित्र वार्षिक १ लाख ८० हजार मेट्रिक टन क्षमताको कच्चा पदार्थ (बिलेट) उत्पादन गर्ने एकाइ स्थापना गरेको छ। यसरी पश्चगामी एकीकरण (ब्याकवर्ड इन्टिग्रेसन) गर्दा मुख्य कच्चा पदार्थको सहज आपूर्ति सुनिश्चित हुनुका साथै उत्पादन लागत घटाउन ठूलो मद्दत पुगेको छ। नवलपरासीको सुनवलस्थित रहेको कम्पनीको उद्योग भारत-नेपाल सीमा नजिकैको भैरहवा भन्सार बिन्दुबाट करिब २५ किलोमिटरको दूरीमा रहेकाले कच्चा पदार्थ आयात र ढुवानीमा ठूलो भौगोलिक लाभ मिलेको छ।

कम्पनीको व्यापार कार्यपुँजीमा बढी निर्भर रहेकाले त्यसलाई रेटिङ मूल्याङ्कनमा चुनौतीका रूपमा हेरिएको छ। कुल सञ्चालन आम्दानीको तुलनामा कार्यपुँजीको आवश्यकता सन् २०२५ मा २६ प्रतिशत रहेकामा २०२६ मा बढेर २९ प्रतिशत पुगेको छ। बजारमा मौज्दात सामान थुप्रिएका कारण कार्यपुँजी बढाउनुपरेको हो। कडा प्रतिस्पर्धा र बजारमा माग मन्द रहेका बेला बिक्री बढाउन कम्पनीले ग्राहकहरूलाई सामान्य दुई महिनाभन्दा बढीको उधारो सुविधा दिएको छ, जसका कारण सन् २०२६ मा औसत असुली अवधि ७६ दिन पुगेको छ।

यस्तै, कम्पनीको आम्दानी एउटै उत्पादनमा बढी केन्द्रित हुनु अर्को जोखिम हो। सन् २०२६ मा कम्पनीको कुल आम्दानीको करिब ८८ प्रतिशत हिस्सा टीएमटी छड बिक्रीबाट मात्रै प्राप्त भएको छ, जसले गर्दा निर्माण क्षेत्रमा आउने मन्दीले कम्पनीको समग्र नगद प्रवाहलाई प्रभावित बनाउन सक्छ।

सरकारको नीति र आयात करमा हुने फेरबदलले कम्पनीको नाफामा प्रत्यक्ष असर पार्न सक्ने देखिन्छ। सरकारले तयारी छड तथा बिलेट आयातमा लगाएको उच्च सीमा शुल्कका कारण स्वदेशी उद्योगहरूले प्रतिस्पर्धी लाभ पाइरहेका छन्, तर यो नीतिमा परिवर्तन आएमा कम्पनीको नाफादर प्रभावित हुन सक्छ।

यसका साथै, कम्पनीले ६५ प्रतिशतभन्दा बढी कच्चा पदार्थ अमेरिकी मुद्रामा आयात गरी उत्पादित वस्तु स्वदेशी मुद्रामै बिक्री गर्ने भएकाले विदेशी विनिमय दरको उतारचढावले जोखिम बढाएको छ। अमेरिकी डलरमा आधारित प्रतीतपत्र (एलसी) र पछि भुक्तानी गर्ने सर्तका सुविधाहरूमा निर्भर रहनुले यो जोखिम अझ बढाएको छ। यस्तै, नेपाल विद्युत् प्राधिकरणसँगको दायित्वसम्बन्धी विवाद अघि बढेमा त्यसले वित्तीय अवस्थामा चाप पार्नसक्ने आकलन गरिएको छ।

वित्तीय सूचकहरूमा आएको उच्च सुधारलाई ध्यानमा राख्दै क्रेडिट रेटिङ एजेन्सी इन्फोमेरिक्स क्रेडिट रेटिङ नेपालले लक्ष्मी स्टिल्सको इस्युअर रेटिङ स्तरोन्नति गरी ‘आईआरएन ट्रिपल बी प्लस’ प्रदान गरेको छ। साथै, ३ अर्ब ७७ करोड रुपैयाँ बराबरको अल्पकालीन बैंकिङ सुविधाहरूका लागि पनि रेटिङ सुधार गरी ‘आईआरएन एटु’ कायम गरिदिएको छ।

आगामी दिनमा व्यापार विस्तारलाई निरन्तरता दिने, सञ्चालन नाफादर जोगाइराख्ने, कार्यपुँजीको कुशल व्यवस्थापन गर्ने, पुँजीगत आधार बलियो बनाउने र प्रस्तावित प्राथमिक सेयर निष्कासन सफलतापूर्वक सम्पन्न गर्ने क्षमतालाई नै मुख्य रेटिङ सूचकका रूपमा हेरिएको छ।

सौरभ समूहको मुख्य भगिनी संस्थाका रूपमा रहेको लक्ष्मी स्टिल्स सन् २००८ अगस्टमा प्राइभेट लिमिटेडका रूपमा स्थापित भई सन् २०२२ जुलाईमा पब्लिक लिमिटेडमा रूपान्तरण भएको हो। नवलपरासीको सुनवलमा रहेको यस उद्योगको वार्षिक १ लाख ५० हजार मेट्रिक टन छड र १ लाख ८० हजार मेट्रिक टन बिलेट उत्पादन गर्ने क्षमता रहेको छ।