इरानमाथि आक्रमण स्थगित गर्ने बहाना खोज्न ट्रम्पले फेरि अर्को झुठ बोलेका हुन् ?
काठमाडौँ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँग “अत्यन्तै राम्रो र फलदायी” वार्ता भएको दाबी गर्दै प्रस्तावित सैन्य आक्रमण पाँच दिनका लागि स्थगित गरेको घोषणा गरेका छन्।
तर, ट्रम्पको यो नाटकीय दाबीलाई इरानले तत्कालै र कडा रूपमा खण्डन गरेपछि राष्ट्रपतिले इरानमाथि आक्रमण नगर्नका लागि ‘झुटो’ आधार तयार पारेको हुनसक्ने संशय उत्पन्न भएको छ।
आफ्नो सामाजिक सञ्जाल ‘ट्रुथ सोसल’मा सबै ठूला अक्षर प्रयोग गर्दै ट्रम्पले मध्यपूर्वको शत्रुतापूर्ण सम्बन्ध समाधान गर्न विगत दुई दिनदेखि इरानसँग गहन छलफल भइरहेको उल्लेख गरेका थिए।
उनले सोही छलफलको सकारात्मक नतिजास्वरूप इरानी पावर प्लान्ट र ऊर्जा पूर्वाधारहरूमा गरिने भनिएको आक्रमण रोक्न रक्षा विभागलाई निर्देशन दिएको बताएका छन्।
यद्यपि, उक्त वार्ता कहाँ, कसरी र कुन स्तरमा भयो भन्नेबारे ट्रम्पले कुनै ठोस प्रमाण वा विवरण दिएका छैनन्।
इरानको खण्डन
ट्रम्पको पोस्ट सार्वजनिक भएको केही समयमै इरानका सरकारी समाचार एजेन्सीहरूले यसको तीव्र विरोध गरेका छन्। इरानको प्रभावशाली समाचार संस्था फार्सले सरकारी स्रोतलाई उद्धृत गर्दै अमेरिकासँग प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष कुनै पनि प्रकारको वार्ता नभएको स्पष्ट पारेको छ।
अर्को एजेन्सी तास्निमले पनि कुनै वार्ता जारी नरहेको र इरानले आफ्नो रक्षाका लागि प्रतिरोधात्मक कदम जारी राख्ने जनाएको छ।
विज्ञहरूका अनुसार ट्रम्पको यो कदम इरानको ‘रिभोलुसनरी गार्ड्स’ बाट आएको कडा चेतावनीपछिको सुरक्षित अवतरण हुनसक्छ। इरानले यदि आफ्ना पावर प्लान्टमा क्षति पुर्याएमा खाडी क्षेत्रमा रहेका अमेरिकी सैन्य आधार शिविर र इजरायलका विद्युत संरचनाहरू ध्वस्त पारिदिने धम्की दिएको थियो।
यसले गर्दा पिउने पानीका लागि प्रयोग हुने ‘डिसालिनेसन’ प्लान्टहरू ठप्प हुने र विश्वव्यापी तेल बजारमा अपूरणीय क्षति पुग्ने डरका कारण ट्रम्पले वार्ताको काल्पनिक कथा बुनेर पछि हटेको विश्लेषण गरिएको छ।
रणनीतिक चाल ?
ट्रम्पको यो घोषणासँगै अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्यमा उल्लेख्य गिरावट आएको छ। ‘ब्रेन्ट क्रुड’ को मूल्य प्रति ब्यारेल करिब ७ प्रतिशतले घटेर १०४ डलर आसपास पुगेको छ।
केही इरानी सञ्चारमाध्यमहरूले ट्रम्पको यो अभिव्यक्तिलाई तेलको मूल्य घटाउने र आफ्ना आगामी सैन्य योजनाका लागि समय खरिद गर्ने रणनीतिक चालका रूपमा व्याख्या गरेका छन्।
यसअघि ट्रम्पले ४८ घण्टाभित्र ‘स्ट्रेट अफ हर्मुज’ नखोले इरानलाई ‘नष्ट’ गरिदिने जुन समयसीमा तोकेका थिए, त्यो सकिनु केही घण्टा अघि मात्र यो घोषणा आएको हो। कूटनीतिक वृत्तमा ट्रम्पको यो शैलीलाई आफ्नो पूर्वघोषित धम्कीबाट पछि हट्दा हुने राजनीतिक क्षतिलाई लुकाउन रचिएको ‘प्रोपागान्डा’ को रूपमा हेरिएको छ।
इरानको परराष्ट्र मन्त्रालयले भने तनाव कम गर्ने पहलहरूको स्वागत गरे पनि वार्ताका लागि वासिङ्टनले नै इमानदार कदम चाल्नुपर्ने अडान राखेको छ।
यस्तो छ ट्रुथ सोसलमा लेखिएको ट्रम्पको पोस्टको पूर्ण अनुवाद :
“संयुक्त राज्य अमेरिका र इरान देशबीच विगत दुई दिनदेखि मध्यपूर्वमा हाम्रा शत्रुतापूर्ण सम्बन्धहरूको पूर्ण र समग्र समाधानका सम्बन्धमा अत्यन्तै राम्रो र फलदायी कुराकानी भएको कुरा जानकारी गराउन पाउँदा मलाई खुसी लागेको छ।
यी गम्भीर, विस्तृत र रचनात्मक कुराकानीहरूको लय र स्वरूपको आधारमा, जुन यस हप्ताभरि जारी रहनेछन्, मैले युद्ध विभाग (हामीले रक्षा मन्त्रालय भनेजस्तै) लाई जारी बैठक र छलफलहरूको सफलताको अधीनमा रहने गरी, आगामी पाँच दिनको अवधिका लागि इरानी पावर प्लान्टहरू र ऊर्जा पूर्वाधारहरू विरुद्धका कुनै पनि र सबै सैन्य आक्रमणहरू स्थगित गर्न निर्देशन दिएको छु। यस विषयमा ध्यान दिनुभएकोमा धन्यवाद! राष्ट्रपति डोनाल्ड जे. ट्रम्प।”
