खाद्यान्न आयातकर्ता ‘ऋषियाना ग्लोबल’ को वित्तीय साखमा सुधार, ८ महिनामै अर्ब बढीको व्यापार

काठमाडौँ । थोक बजारमा खाद्यान्न आपूर्ति गर्दै आएको ऋषियाना ग्लोबल ट्रेडर्स प्राइभेट लिमिटेडको व्यापारिक ग्राफमा उल्लेख्य सुधार देखिएको छ।

त्तीय क्षेत्रमा व्यावसायिक साख मूल्याङ्कन गर्ने निकाय इन्फोमेरिक्स क्रेडिट रेटिङ नेपालका अनुसार यस संस्थाले चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को सुरुवाती आठ महिनाको अवधिमै १ अर्ब १८ करोड ६० लाख रुपैयाँ बराबरको वस्तु बिक्री गर्न सफल भएको छ।

बजारमा आफ्नो पकड बलियो बनाउँदै लगेपछि संस्थाको वित्तीय जोखिम बहन गर्न सक्ने क्षमतामा समेत वृद्धि भएको प्रतिवेदनले औँल्याएको छ।

कम्पनीले विभिन्न बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूबाट उपयोग गरिरहेको कुल १ अर्ब १७ करोड ५७ लाख रुपैयाँ बराबरको कर्जा सुविधाका लागि रेटिङ एजेन्सीले नयाँ स्तर तोकेको छ। यसअघि संस्थाको २१ करोड ५७ लाख रुपैयाँको दीर्घकालीन ऋणका लागि दिइएको साखलाई स्तरोन्नति गरी ‘डबल बी माइनस’ कायम गरिएको छ।

त्यस्तै, ९६ करोड रुपैयाँको छोटो अवधिको ऋणका लागि भने पुरानै ‘ए फोर’ साखलाई निरन्तरता दिइएको छ, जसले कम्पनीको तत्कालको दायित्व भुक्तानी क्षमता स्थिर रहेको देखाउँछ।

विगत २०२० मा स्थापना भई खाद्यान्न सङ्कलन तथा बिक्री सुरु गरेको यस प्राइभेट लिमिटेडले पछिल्ला वर्षहरूमा आक्रामक बजार रणनीति अपनाएको देखिन्छ। गत आर्थिक वर्ष २०२४/२५ मा यसले १ अर्ब ७५ करोड रुपैयाँको कारोबार गरेको थियो, जुन त्यसभन्दा अघिल्लो वर्षको तुलनामा १९ प्रतिशतको वृद्धि हो।

आन्तरिक बजारका साना सप्लायर्सहरूबाट अन्न खरिद गर्नुको सट्टा सिधै वैदेशिक मुलुकबाट सस्तो मूल्यमा सामग्री आयात गर्ने नीति लिएका कारण कम्पनीको नाफाको हिस्सामा बढोत्तरी भएको वित्तीय प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।

नेपाली उपभोक्ताको भान्छामा दैनिक प्रयोग हुने चामल र खानेतेल नै यस संस्थाको मुख्य व्यापारिक खम्बा हुन्, जसको हिस्सा कुल बिक्रीमा झन्डै ८८ प्रतिशत छ। अत्यावश्यक उपभोग्य वस्तु भएकाले बजारमा यसको माग सधैँ सुरक्षित रहने देखिन्छ। राजधानीको चोभारमा रहेका कम्पनीका चारवटा आफ्नै भण्डारण गृहहरूले करिब २०० मिलियन रुपैयाँ बराबरको खाद्यान्न सुरक्षित राख्न सक्ने सामर्थ्य राख्दछन्, जसले आपूर्ति व्यवस्थालाई सहज बनाएको छ।

वित्तीय सूचकहरूलाई नियाल्दा संस्थाको सञ्चालन नाफाको दर आर्थिक वर्ष २०२३/२४ मा १.८५ प्रतिशत मात्र रहेकामा गत वर्ष ५.५५ प्रतिशत र चालु वर्षको आठ महिनामा ६.९० प्रतिशत पुगेको छ। यसरी व्यापारिक आम्दानी बढे पनि व्यवसाय विस्तारका लागि लिइएको उच्च ऋणको ब्याज भुक्तानी गर्नुपर्दा खुद नाफाको दर भने झन्डै शून्य दशमलव १९ प्रतिशतमा सीमित हुन पुगेको छ।

हाल कम्पनीको स्वपुँजीको तुलनामा ऋणको भार ३.४६ गुणा बढी छ, जसले गर्दा ब्याज तिर्ने क्षमता (१.०६ गुणा) र ऋण व्यवस्थापन सूचक (१.०४ गुणा) औसत मात्र देखिन्छ।

चोभारको आफ्नै भण्डारण क्षमता र भारतसँगको सहज आयात प्रक्रियाले यसलाई थप बल पुर्‍याएको छ। यद्यपि, बजारमा रहेका साना तथा ठूला अनगिन्ती प्रतिस्पर्धीहरू माझ आफ्नो हिस्सा सुरक्षित राख्नु र कार्यपुँजीको कुशल व्यवस्थापन गर्नु यसको मुख्य चुनौती बनेको छ।

कम्पनीको कुल पुँजीको करिब ३० प्रतिशत हिस्सा बजारको उधारो र मौज्दात सामानमै रोकिँदा वित्तीय दबाब बढेको हो। आगामी दिनमा बजारबाट उधारो असुली प्रक्रियालाई तीव्र बनाउँदै ऋणको भार घटाउन सकेमा मात्र कम्पनीको साख आगामी दिनमा थप मजबुत हुने रेटिङ एजेन्सीको विश्लेषण छ।