शिवम सिमेन्ट्सको लोभलाग्दो व्यापारिक ग्राफ: आम्दानीसँगै नाफा र ब्याज भुक्तानी क्षमता बलियो
काठमाडौं । नेपालको अग्रणी सिमेन्ट उत्पादक कम्पनी शिवम सिमेन्ट्स लिमिटेडले चालू आर्थिक वर्षको ९ महिनामै झन्डै ५ अर्ब रुपैयाँ बराबरको व्यापार गरेको छ।
इक्रा नेपालका अनुसार, शिवम् सिमेन्ट्सले चालू आर्थिक वर्ष २०२५/२६ को पहिलो ९ महिनामा ४ अर्ब ९५ करोड ५० लाख रुपैयाँको व्यापार गरेको छ।
अघिल्लो वर्ष २०२४/२५ मा ७ अर्ब ७६ करोड ७० लाख रुपैयाँको कारोबार गरेको कम्पनीले त्यसअघि २०२३/२४ मा ७ अर्ब ७० करोड ४० लाख र सन् २०२२/२३ मा ७ अर्ब ७५ करोड ३० लाख रुपैयाँ बराबरको व्यापार गरेको थियो।
मुलुकको सुस्त निर्माण गतिविधि र बजारमा व्याप्त तीव्र प्रतिस्पर्धाका कारण कम्पनीको कुल बिक्री आम्दानीको ग्राफमा केही दबाब देखिए तापनि सिमेन्टको प्रतिमेट्रिक टन मूल्य प्राप्तिमा भएको सुधारले व्यापारिक वातावरणलाई सन्तुलित बनाएको छ।
नेपालमा साधारण पोर्टल्यान्ड सिमेन्ट विधामा यस ब्रान्डको बलियो उपस्थिति, उच्च उपभोक्ता आकर्षण र देशकै ठूला उत्पादकमध्ये एक हुनुको मुख्य फाइदा कम्पनीलाई मिलेको देखिन्छ।
आम्दानीसँगै कम्पनीको सञ्चालन मुनाफा मार्जिनमा पनि लोभलाग्दो सुधार आएको छ। आर्थिक वर्ष २०२३/२४ मा ३.५ प्रतिशत र गत आर्थिक वर्ष २०२४/२५ मा १२.१ प्रतिशत रहेको सञ्चालन नाफा मार्जिन चालू आर्थिक वर्षको ९ महिनामा बढेर १५.० प्रतिशत पुगेको छ।
प्रतिमेट्रिक टन सिमेन्टबाट प्राप्त हुने मूल्यमा भएको राम्रो वृद्धि र मजबूत बजार स्थितिका कारण नै कम्पनीको नाफाको ग्राफ उकालो लाग्न सहयोग पुगेको हो।
यस्तै कम्पनीको ब्याज भुक्तानी क्षमता समेत अत्यन्तै सुदृढ देखिएको छ। आर्थिक वर्ष २०२३/२४ मा ब्याज कभरेज अनुपात ५.४५ गुणा रहेकोमा गत आर्थिक वर्ष २०२४/२५ मा यो सूचक बढेर १०२.६४ गुणा पुगेको थियो भने चालू आर्थिक वर्षको ९ महिनामा ७१.३८ गुणाको बलियो स्थितिमा रहेको छ। पछिल्ला त्रैमासिकहरूमा बैंकको ब्याजदरमा आएको गिरावट र कम्पनीको आन्तरिक बचत दर बलियो हुनुका कारण वित्तीय सूचकहरू माथिल्लो स्तरमा रहन सफल भएका हुन्।
यसैगरी कम्पनीको कर्जा भार निकै न्यून छ। गत आर्थिक वर्षमा ०.०० गुणा रहेको कुल ऋण र खुद मूल्यको अनुपात चालू आर्थिक वर्षको ९ महिनासम्म आइपुग्दा ०.०३ गुणा मात्र रहेको छ, जसले कम्पनी बाह्य ऋणमा निकै कम निर्भर रहेको पुष्टि गर्छ।
यिनै सकारात्मक तथा मजबुत सूचकहरूलाई मध्यनजर गर्दै इक्रा नेपालले कम्पनीले उपयोग गरिरहेको कुल ३ अर्ब १० करोड १६ लाख रुपैयाँ बराबरको बैंक कर्जा सीमाको साख (रेटिङ) लाई पुनः पुष्टि गरेको छ। एजेन्सीले कम्पनीको २१ लाख ६० हजार रुपैयाँको दीर्घकालीन कर्जा सीमाका लागि प्रदान गर्दै आएको ‘एलए प्लस’ र ३ अर्ब ९ करोड ८० लाख रुपैयाँको अल्पकालीन कर्जा सीमाका लागि दिँदै आएको ‘एवान’ रेटिङलाई यथावत् राखेको छ।
शिवम सिमेन्ट्स लिमिटेड सन् २००३ मा स्थापित भई सन् २०१५ मा पब्लिक लिमिटेड कम्पनीमा रूपान्तरण भएको उद्योग हो। कम्पनी नेपालका प्रतिष्ठित व्यावसायिक घरानाहरू लक्की ग्रुप, शारडा ग्रुप, गोयल ग्रुप, भिमसारिया ग्रुप, मारु ग्रुप र मुन्दडा ग्रुपका विभिन्न व्यक्तिहरूद्वारा प्रवर्द्धन गरिएको छ, जसको नेतृत्वमा लामो व्यावसायिक अनुभव र दक्षता भएको सञ्चालक तथा व्यवस्थापन टोली क्रियाशील छ। यस कम्पनीको नेपालको सबैभन्दा ठूलो सिमेन्ट उद्योग होङ्सी शिवम् सिमेन्टमा समेत करिब २६ प्रतिशत अप्रत्यक्ष सेयर हिस्सा रहेको छ, जहाँबाट प्राप्त हुने लाभांशले यसको खुद नाफालाई निरन्तर टेवा पुर्याइरहेको छ।
यद्यपि कम्पनीका सामु केही गम्भीर व्यावसायिक चुनौतीहरू पनि रहेका छन्। नेपाल विद्युत प्राधिकरणले लोडसेडिङको समयको भन्दै माग गरेको समर्पित औद्योगिक विद्युत महसुलसम्बन्धी ठूलो रकमको विवाद कम्पनीका लागि मुख्य चुनौती बनेको छ। यस विवादित मुख्य रकमबापत कम्पनीले पूर्वसावधानी स्वरूप १ अर्ब ३० करोड रुपैयाँको वित्तीय व्यवस्था गरिसकेको भए तापनि अदालतमा जारी मुद्दाको परिणाम प्रतिकूल आएमा यसले कम्पनीको नगद प्रवाहमा ठूलो धक्का पुर्याउन सक्छ।
यसका साथै सामान बिक्री भएर रकम उठ्न लाग्ने समय लम्बिनु र मनसुनका महिनाहरूका लागि कच्चा चुनढुंगा तथा क्लिंकर मौज्दात राख्नुपर्दा चालू आर्थिक वर्षको ९ महिनामा कार्यशील पूँजीको सघनता बढेर २७ प्रतिशत पुगेको छ, जसमा सामान मौज्दात राख्ने अवधि १७३ दिन र रकम उठ्ने अवधि ५९ दिन पुगेको देखिन्छ।
बजारमा मागको तुलनामा उत्पादन क्षमता बढी हुनु, समग्र सिमेन्ट उद्योग खण्डीकृत हुनु र आर्थिक सुस्तता कायमै रहेकाले हालैका त्रैमासिकहरूमा सुधारिएको नाफाको दरलाई दीर्घकालसम्म टिकाइराख्न कम्पनीलाई चुनौतीपूर्ण देखिन्छ।
अन्त्यमा, सिमेन्ट उद्योग अत्यधिक ढुवानी लागत लाग्ने प्रकृतिको हुने भए तापनि शिवम सिमेन्ट्सको उत्पादन प्लान्ट एउटै निश्चित स्थानमा मात्र केन्द्रित रहेकाले यसले क्षेत्रीय स्तरमा हुने माग र आपूर्तिको असंतुलनबाट सिर्जित जोखिमहरूलाई बढाएको छ।
