एसियाली सेयर बजारबाट १६ वर्षयताकै ठूलो विदेशी पुँजी पलायन, ६ महिनामै बाहिरियो १ नील ८३ खर्ब रुपैयाँ

काठमाडौं। एसियाली सेयर बजारले १६ वर्षयताकै ठूलो विदेशी पुँजी बहिर्गमनको सामना गरेको छ।

सन् २०२६ को पहिलो ६ महिनामै विदेशी लगानीकर्ताहरूले एसियाका प्रमुख सेयर बजारबाट खुद १ खर्ब ३७ अर्ब ३६ करोड अमेरिकी डलर (करिब १८३ खर्ब नेपाली रुपैयाँ) बराबरको सेयर बिक्री गरेका छन्।

सन् २०१० यताका उपलब्ध तथ्याङ्कअनुसार ६ महिनाको अवधिमा भएको यो अहिलेसम्मकै सबैभन्दा ठूलो विदेशी पुँजी बहिर्गमन हो।

विदेशी लगानीकर्ताहरूले भारत, दक्षिण कोरिया, ताइवान, इन्डोनेसिया, थाइल्याण्ड, भियतनाम र फिलिपिन्सका सेयर बजारबाट धमाधम लगानी फिर्ता लिएका छन्। तीमध्ये दक्षिण कोरिया र ताइवानबाट सबैभन्दा धेरै रकम बाहिरिएको छ।

दक्षिण कोरियाबाट मात्रै ७० अर्ब ८० करोड अमेरिकी डलर बराबरको सेयर बिक्री भएको छ भने ताइवानबाट २९ अर्ब ६० करोड डलर बराबरको सेयर बिक्री भएको छ। यी दुई बजारमा भएको बिक्रीले कुल पुँजी बहिर्गमनको ठूलो हिस्सा ओगटेको छ।

जुन महिनामा मात्रै विदेशी लगानीकर्ताहरूले एसियाली बजारबाट २७ अर्ब ८ करोड अमेरिकी डलर बराबरको सेयर बिक्री गरेका छन्। यसमध्ये दक्षिण कोरियाबाट १२ अर्ब ६३ करोड, ताइवानबाट ८ अर्ब र भारतबाट ५ अर्ब ९१ करोड अमेरिकी डलर बराबरको लगानी बाहिरिएको थियो।

विश्लेषकहरूका अनुसार यो बिक्री एसियाली बजारप्रतिको विश्वास घटेका कारण होइन। कृत्रिम बौद्धिकता प्रविधिसम्बन्धी कम्पनीहरूको सेयर मूल्य अत्यधिक बढेपछि लगानीकर्ताहरूले नाफा सुरक्षित गर्दै आफ्नो लगानी पुनःसन्तुलन गर्न थालेका हुन्।

सन् २०२६ को पहिलो ६ महिनामै दक्षिण कोरियाको प्रमुख सेयर सूचक झण्डै दोब्बरले बढेको छ भने ताइवानको सेयर बजार ६२ प्रतिशतले उकालो लागेको छ। कृत्रिम बौद्धिकता प्रविधिप्रतिको विश्वव्यापी आकर्षणका कारण यी बजारमा उल्लेखनीय वृद्धि भएको हो।

विशेषगरी ताइवान सेमिकन्डक्टर म्यानुफ्याक्चरिङ कम्पनी, सामसुङ इलेक्ट्रोनिक्स र एसके हाइनिक्सजस्ता चिप उत्पादक कम्पनीहरूको सेयरमा आएको तीव्र वृद्धिले समग्र बजारलाई माथि उकासेको छ। यी केही कम्पनीहरूको प्रभाव सूचकाङ्कमा अत्यधिक बढेपछि लगानीकर्ताहरूले जोखिम व्यवस्थापनका लागि नाफा सुरक्षित गर्न थालेका हुन्।

दक्षिण कोरियामा मात्र सामूहिक लगानी कोष, निवृत्तिभरण कोष र हेज कोषहरूले ठूलो परिमाणमा सेयर बिक्री गरेका छन्। यसले बिक्रीको उद्देश्य बजारबाट पलायन नभई लगानीको अनुपात मिलाउने र जोखिम घटाउने रहेको देखाएको छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार कृत्रिम बौद्धिकता प्रविधिको दीर्घकालीन सम्भावना अझै बलियो रहे पनि केही प्रविधि कम्पनीहरूको मूल्याङ्कन अत्यधिक महँगो भइसकेकाले लगानीकर्ताहरूले आफ्नो पुँजी अन्य क्षेत्रतर्फ सार्न थालेका हुन्।

यससँगै विश्वका ठूला सामूहिक लगानी कोष, निवृत्तिभरण कोष र हेज कोषहरूले रक्षा उद्योग, नवीकरणीय ऊर्जा, उत्पादनमूलक उद्योग तथा दक्षिण-पूर्वी एसियाका तुलनात्मक रूपमा सस्ता बजारहरूमा नयाँ लगानी अवसर खोज्न थालेका छन्।

अहिले देखिएको रेकर्ड पुँजी बहिर्गमन एसियाली बजारप्रतिको निराशाको संकेत नभई नाफा सुरक्षित गर्दै लगानी विविधीकरण गर्ने रणनीतिक कदम भएकाे विश्लेषकहरू बताउँछन् ।

भविष्यमा बजारको मूल्याङ्कन आकर्षक बनेमा विदेशी लगानी पुनः एसियाली बजारतर्फ फर्किन सक्ने सम्भावना पनि उत्तिकै रहेको उनीहरूको भनाइ छ।