युद्धको तनाव घटेसँगै ऊर्जा बजारमा सुधारकाे संकेत: दैनिक पौने २ लाख ब्यारेल उत्पादन बढाउने ओपेक प्लसकाे घोषणा

काठमाडाैं । साउदी अरब र रुससहित ओपेक प्लसका सात सदस्य राष्ट्रहरूले आगामी अगस्ट महिनादेखि तेल उत्पादन दैनिक १ लाख ८८ हजार ब्यारेलले बढाउने घोषणा गरेका छन्।

अमेरिका–इजरायल र इरानबीचको युद्धका कारण प्रभावित बनेको ऊर्जा बजारमा सुधारका केही संकेतहरू देखिएसँगै ओपेक प्लसले उत्पादन बढाउने यो योजना सार्वजनिक गरेको हो।

आइतवार सम्पन्न एक भर्चुअल बैठकमा विश्व बजारको अवस्था र भावी परिदृश्यको समीक्षा गर्दै साउदी अरब, रुस, इराक, कुवेत, कजाकिस्तान, अल्जेरिया र ओमानले उत्पादन बढाउने निर्णय गरेका हुन्।

ओपेक प्लस सदस्यहरूले लगातार पाँचौँ महिना उत्पादन वृद्धि गर्ने निर्णय गरेका हुन्, जसले सन् २०२३ मा गरिएको उत्पादन कटौतीको निर्णयलाई क्रमशः खुकुलो बनाउँदै लगेको देखाउँछ। बैंकिङ क्षेत्रमा आएको मन्दीका कारण तेल र अन्य उपभोग्य वस्तुको मूल्य ओरालो लागेपछि ओपेक प्लसले सन् २०२३ को अप्रिल र नोभेम्बरमा तेल उत्पादनमा भारी कटौती गरेको थियो।

ओपेक प्लसले जारी गरेको विज्ञप्तिमा बजारको अवस्थालाई नजिकबाट नियाल्ने र आवश्यक परेमा स्वैच्छिक उत्पादन वृद्धिको यो निर्णयलाई रोक्न, परिमार्जन गर्न वा फिर्ता लिन पूर्ण रूपमा लचक रहने बताइएको छ। स्थिति समीक्षाका लागि सदस्य राष्ट्रहरूको आगामी बैठक अगस्ट २ मा बस्ने तय भएको छ।

गएको अप्रिलमा ब्रेन्ट क्रुड तेलको मूल्य प्रतिब्यारेल १२६ डलर पुगेको थियो। तर, इरान द्वन्द्व स्थायी रूपमा समाधान हुने र स्टेट अफ जलडमरूमध्येमा ढुवानी प्रक्रिया सामान्य बन्ने आशा बढेसँगै हाल तेलको मूल्य युद्धपूर्वको अवस्थामा फर्किएको छ।

गत जुन १७ मा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र इरानी राष्ट्रपति मसूद पेजेस्कियानबीच युद्ध अन्त्य गर्ने समझदारी पत्रमा हस्ताक्षर भएपछि यस क्षेत्रमा जहाजहरूको आवतजावत केही बढेको छ।

युद्ध अगाडि यस मार्गबाट दैनिक करिब १३० वटा जहाज आवतजावत गर्ने गरेकोमा गत जुलाई २ मा जम्मा ३८ वटा जहाज मात्र ओहोरदोहोर गरेका छन्, जुन अझै पनि युद्धपूर्वको तुलनामा निकै कम हो।

अमेरिकी र इजरायली सेनाले इरानमाथि आक्रमण सुरु गर्नुभन्दा ठीक अघिल्लो दिन अर्थात् फेब्रुअरी २७ को मूल्य (७२.४८ डलर) भन्दा तल झर्दै सोमबार सेप्टेम्बर महिनाको डेलिभरीका लागि ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य प्रतिब्यारेल ७२ डलर कायम भएको छ।

विश्वको कुल तेल र तरल प्राकृतिक ग्यास आपूर्तिको करिब पाँच भागको एक भाग ओगट्ने हर्मुज जलमार्ग इरानले बन्द गरिदिएपछि ओपेक प्लस देशहरूले उत्पादन कटौती गर्नुपरेको थियो।

इरानको नौसैनिक नाकाबन्दी हटेपछि साउदी अरबले जुन १७ यता आफ्नो ढुवानी परिमाण दोब्बर बनाएको छ भने इरानले पनि करिब ५ करोड ब्यारेल कच्चा तेल बजारमा पठाइसकेको छ।

बजार विश्लेषकहरूका अनुसार तत्कालका लागि तेलको भविष्य हर्मुज जलमार्गको सुरक्षा र त्यहाँको राजनीतिक परिस्थितिमा नै निर्भर रहने देखिन्छ।