रोजगारी र उद्यमशीलता बढाउन ‘उडान परियोजना’ शुरू, युवाले पाउनेछन् एआई र कोडिङको तालिम

युरोपियन युनियनको आर्थिक सहयोगमा सुरु भएको ‘उडान परियोजना’मार्फत देशका सात वटा प्रदेशका युवाले कृत्रिम बौद्धिकता (एआई) र कोडिङजस्ता अत्याधुनिक प्रविधिको निःशुल्क तालिम पाउने भएका छन्।

काठमाडाैँ । नेपालका श्रमशक्तिको भविष्यलाई प्रविधिको बलमा उकास्ने उद्देश्यसहित एक महत्त्वाकांक्षी डिजिटल अभियान थालिएको छ। रोजगारीको खोजीमा भौंतारिरहेका वा अवसरबाट वञ्चित रहेका युवाहरूलाई लक्षित गर्दै ‘उडान परियोजना’को औपचारिक सुरुवात गरिएको छ।

प्रविधिको माध्यमबाट नेपाली युवाको क्षमता विकास गर्ने र उनीहरूलाई सीधै आर्थिक अवसरसँग जोड्ने यो पहलले आगामी दिनमा देशको श्रमबजारमा नयाँ तरंग ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ।

राजधानीमा आयोजित एक विशेष कार्यक्रमका बीच नेपालका लागि युरोपियन युनियनकी राजदूत भेरोनिक लोरेन्जो र परियोजनाका अगुवाहरूले यसको सार्वजनिक घोषणा गरेका हुन्। युरोपियन युनियनको आर्थिक सहयोगमा सञ्चालनमा आएको यो अभियानले आगामी चार वर्षभित्र देशका सातै प्रदेशमा आफ्ना गतिविधिहरू विस्तार गर्नेछ।

विशेष गरी पिछडिएका क्षेत्र, जोखिममा रहेका समुदाय र महिलाहरूलाई प्रविधिमैत्री बनाउनु यसको मुख्य प्राथमिकता रहनेछ।

पाठशालादेखि उद्यमशीलतासम्म

यस परियोजनाले युवाहरूलाई दक्ष बनाउनका लागि मुख्यतया तीनवटा फरक कार्यक्षेत्रमा जोड दिएको छ। पहिलो चरणमा सञ्चालन हुने विशेष पाठशाला मार्फत देशका युवाले कृत्रिम बौद्धिकता (एआई), कम्प्युटर कोडिङ र एनिमेशनजस्ता आजको बजारमा अत्यधिक माग भएका सीपहरू पूर्ण रूपमा निःशुल्क सिक्न पाउनेछन्।

यसै अन्तर्गत सात वटै प्रदेशमा ह्याकथन र बुटक्याम्पहरू आयोजना गरिनेछन्, जसले युवाका कागजी विचार वा प्रोजेक्टहरूलाई वास्तविक व्यवसायमा रूपान्तरण गर्न प्रत्यक्ष आर्थिक सहयोग र विज्ञहरूको मार्गदर्शन उपलब्ध गराउनेछ।

परियोजनाको अर्को महत्त्वपूर्ण पक्ष अन्तर्गत निजी क्षेत्रसँगको सहकार्यमा उच्च शिक्षा हासिल गरेका युवालाई इन्टर्नशिप वा प्रशिक्षार्थीका रूपमा रोजगारीको ढोका खोलिनेछ। यसले गर्दा सैद्धान्तिक ज्ञान मात्र बोकेर बसेका विद्यार्थीहरूले व्यावहारिक अनुभव संगाल्ने सुनौलो मौका प्राप्त गर्नेछन्।

त्यस्तै, मधेश, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका १४ वटा स्थानीय तहमार्फत प्राविधिक ज्ञानको पहुँच बढाउन विशेष ‘इन्नोभेशन हब’ हरू समेत स्थापना गरिनेछन्।

नीतिगत सुधार र धरातलीय यथार्थ

कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै राजदूत लोरेन्जोले अझै पनि मुलुकका दुर्गम क्षेत्र र सीमान्तकृत समुदायका नागरिकहरू आधुनिक अवसरबाट टाढा रहेको यथार्थ औंल्याइन्। उनका अनुसार विशेष गरी महिलाहरूको सहभागिता र पहुँच बढाउनु अहिलेको टड्कारो आवश्यकता हो। यही खाडललाई पुर्नका लागि उडान परियोजनाले ग्रामीण र वञ्चितीकरणमा परेका युवाहरूलाई प्रविधिको प्रकाशसँग जोड्ने उनको विश्वास छ।

परियोजनाको नेतृत्व गरिरहेको युथ इन्नोभेशन ल्यावका कार्यकारी निर्देशक प्रदीप खतिवडाले नेपालमा अवसरको अभाव नै युवाहरूका लागि मुख्य चुनौती बनेको बताए। अभाव देखाएर मात्र बस्नुभन्दा समाधानको बाटो आफैंले खन्नुपर्छ भन्ने सोचका साथ यो अभियानमा जुटिएको उनको भनाइ छ।

परियोजना निर्देशक गोमा कार्कीले अब छिट्टै देशका कुनाकाप्चासम्म पुगेर युवाहरूलाई प्रविधिमा पोख्त बनाउने रचनात्मक गतिविधिहरू धरातलमा उतार्ने जानकारी दिइन्।

केवल सीप सिकाइमा मात्र सीमित नरहेर यस परियोजनाले नीतिशाला मार्फत स्थानीय तहका विद्यालय तथा क्याम्पसहरूमा कोडिङ र एआई जस्ता प्राविधिक विषयहरू पाठ्यक्रममै समावेश गर्नका लागि नीतिगत तहमा समेत पैरवी गर्नेछ। यसले नेपालको शैक्षिक ढाँचालाई समयसापेक्ष बनाउँदै भविष्यका कर्णाधारहरूलाई डिजिटल अर्थतन्त्रको नेतृत्व लिन सक्षम बनाउनेछ।