बजेटमा के आयो त खास कुरा ?

अर्थ पथ

प्रकाशित मिति : १५ जेष्ठ २०८३, शुक्रबार १६ : २९ बजे

काठमाडौँ । शुक्रबार अर्थमन्त्री स्वर्णिम वाग्लेले संसदमा प्रस्तुत गरेको बजेट वक्तव्यमा के के विषय आए त ? यी हुन् मुख्य चासोका बूँदा ।

आयकर तिर्नु नपर्ने सीमा १० लाख पुग्यो, अब २९ प्रतिशतभन्दा बढी व्यक्तिगत आयकर तिर्नु नपर्ने
३६० वस्तुको अन्त:शुल्क खारेज
आयकर ऐनको दफा ५७ मा छुट
शेयर बजारमा पूँजीगत लाभकर तिरेपछि थप आयकर तिर्नु नपर्ने
कर छुट तथा सहुलियतसम्बन्धी विशेष योजना
कर विवादमा रहेका मुद्दा फिर्ता लिने
उधारो उठाउने कानून तर्जूमा गरी लागू गर्ने ।
सरकारको ब्यालेन्स सीटभन्दा बाहिरबाटै विकासका लागि पैसा जुटाउने ।
स्वच्छ ऊर्जा बण्ड र डायस्पोरा बण्ड जारी गर्ने ।
एआई फ्याक्ट्री र कम्तिमा ३ महिनाको माग धान्ने गरी ऊर्जा भण्डारण गर्न मातृभूमि बण्ड ।
राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकमा पूँजी थप्ने ।
.नेपाल टेलिकममा ६६ प्रतिशतमात्रै सरकारी स्वामित्व बाँकी राख्ने । अहिले ९१ प्रतिशत स्वामित्व रहेको यो कम्पनीको २५ प्रतिशत स्वामित्व निजी क्षेत्रमा बेच्ने ।
एआईमा सरकारको अर्जुन दृष्टि
टेक अर पेमा पीपीए गर्ने, निजी क्षेत्रले विदेशमा पनि विद्युत् बेच्न पाइने ।
जलाशययुक्त विद्युत् परियोजनामा ४० प्रतिशतसम्म सेयर सर्वसाधारणलाई पहिलो वर्ष नै वितरण गर्न सकिने ।
मधेश र मध्येपहाडमा ‘चतुर्भूज’ आयोजनाहरु घोषणा ।
भिजन काठमाडौँ २०४० को घोषणा ।
काठमाडौँमा स्मार्ट अर्बन मोबिलिटी सर्भिस ।
नेपाल आरोग्य वर्ष २०२७ घोषणा ।
नागरिक उड्डयन प्राधिकरणको विभाजन आगामी पुसभित्रै ।
न्यूनतम २ करोड लगानी गर्ने किसानलाई ४० प्रतिशतसम्म अनुदान उपलब्ध गराउने । कृषि र पशु बीमामा ८० प्रतिशतसम्म प्रिमियम अनुदान ।
विज्ञान, प्रविधि, अनुसन्धान सहितका क्षेत्रलाई पूँजीगत बजेटको १ प्रतिशत विनियोजन ।
राष्ट्रिय सम्पत्ति व्यवस्थापन प्रणाली पुस मसान्तभित्र गर्ने ।
स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रमको व्यापक पून:संरचना, ३ वर्षभित्र ९० प्रतिशत जनता बीमाको पहूँचमा ल्याउने योजना ।
सक्नेले छोडौँ, नसक्नेलाई जोडौँ भन्दै सामाजिक सुरक्षा भत्ता सबैले नपाउने व्यवस्था ।
नेपालमा सूचीकृत कम्पनीलाई विदेशी धितोपत्र बजारमा पनि सूचीकृत हुन बाटो खोल्ने ।
राष्ट्रिय मान्यता पाएका राजनीतिक दललाई सरकारी अनुदान दिने ।
हुलाकी राजमार्गलाई ४ अर्ब ६५ करोड ।
मध्येपहाडी राजमार्ग ३ वर्षमा सक्ने आशा ।
टोखा छहरे सुरुङ मार्गको विस्तृत संभाव्यता अध्ययन गर्ने ।
वर्दिवासदेखि निजगढसम्म रेलमार्ग ।
२८ अर्ब ५२ करोडमा सडकको राष्ट्रव्यापी मर्मत अभियान ।
२ खर्ब ८६ अर्ब ४८ करोड सडक तथा पूर्वाधार निर्माणका लागि विनियोजन ।
जलविद्युत् आयोजनाबाट ६७० मेगावाट र सौर्य आयोजनाबाट ३७० मेगावाट थपिएपछि अबको २०८४ असारसम्ममा राष्ट्रिय ग्रिड प्रणालीमा ५५३५ मेगावाट विद्युत् पुग्ने ।
हेटौँडामा २.५ मेगावाट क्षमताको ग्रीन हाइड्रोजन प्लान्टलाई नमुना परियोजनाका रुपमा अघि बढाउने ।
आगामी वर्ष १५८०० हेक्टर खेतियोग्य जमीनमा सिंचाई सुविधा पुर्याउने ।
खेलकुद क्षेत्रका लागि ४ अर्ब ३ करोड विनियोजन ।
चितवनको चेपाङ समुदायबाट आवासीय सुविधा सहितको शिक्षा कार्यक्रम थाल्ने ।
शिक्षा क्षेत्रमा कुल २ खर्ब १८ अर्ब ३० करोड विनियोजन ।
केपी ओलीले निर्माण थालेका ३३६ आधारभूत अस्पताललाई आगामी ३ वर्षमा निर्माण सम्पन्न गर्ने ।
स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रममा १५ अर्ब विनियोजन ।
नर्सिङ कर्मचारीको रात्री ड्यूटी भत्ता दोब्ब, स्वयंसेविकाको यातायात खर्च ५० प्रतिशत बृद्धि ।
सामाजिक सुरक्षाका विभिन्न शीर्षकमा गरी कुल १ खर्ब २० अर्ब विनियोजन ।
नेपाललाई सडक बालबालिका मुक्त राष्ट्र घोषणा गर्ने ।
जग्गाधनी संकेत नम्बर दिने, घरजग्गाको किनबेच, रोकुवा, फुकुवा र राजस्व अनलाइनबाटै गर्न मिल्ने व्यवस्था गर्ने ।
खानीसम्बन्धी लाइसेन्सको पुनरावलोकन गर्ने ।
विदेशी बजारमा निर्यात गरी ब्राण्ड स्थापित भएसकेका उत्पादनलाई थप सहुलियत दिने । गोल्डस्टार जुत्तादेखि वाईवाई चाउचाउसम्मलाई लाभ मिल्ने ।
सगरमाथा आधार शिविरमा खगोल अवलोकन केन्द्र स्थापना गर्ने ।
एक पटकको नेपाली, सधैँको नेपाली भन्ने नारालाई मुर्त रुप दिने ।
बैंक तथा वित्तीय संस्थामा रहेको निष्कृय पैसा हकवालाले दाबी गरेको खण्डमा भुक्तानी गर्ने सुनिश्चितता गरी उत्पादनमुलक काममा प्रयोग गर्ने ।
वासिङ मेसिन, रेफ्रिजेरेटर, भ्याकुम क्लिनर समेत हायरपर्चेजमा किन्न सकिने ।
हिमालयन रिइन्स्योरेन्समा गर्नै पर्ने २० प्रतिशत पूनर्बीमा व्यवसायको बाध्यकारी व्यवस्था हटाइँदै, नेपाल पुनरर्बीमा कम्पनीलाई मात्रै विजनेश दिने ।
नेपाली सेनाका जवानको आवास स्तरोन्नतीका लागि २ अर्ब विनियोजन ।