आज धनत्रयोदशी अर्थात् धनतेरस : यमपञ्चकको सुरुआतसँगै सुनचाँदी र भाँडाकुँडा किन्नेको चहलपहल, साँझ यमदीपदान गरिँदै

काठमाडौं । नेपालीहरूको दोस्रो ठूलो महान् चाड तिहार तथा यमपञ्चकको पहिलो दिन आज (शुक्रबार) धनत्रयोदशी अर्थात् धनतेरस पर्व देशभर विधिपूर्वक मनाइँदैछ । प्रत्येक वर्ष कार्तिक कृष्ण त्रयोदशीका दिन धनकी देवी माता लक्ष्मी, धनका अधिपति कुबेर तथा आयुर्वेदका प्रवर्तक भगवान् धन्वन्तरिको पूजाआराधना गरी यो पर्व मनाउने परम्परा रहेको छ ।

पौराणिक मान्यताअनुसार समुद्र मन्थनका क्रममा अमृत कलश लिएर भगवान् धन्वन्तरि प्रकट भएको तिथि भएकाले यस दिनलाई आरोग्य, आयु र समृद्धिको प्रतीकका रूपमा लिइन्छ । आजको दिन घरमा नयाँ धातुका सामग्री, भाँडाकुँडा, सुन तथा चाँदीका गहना वा सिक्का किनेर भित्र्याएमा वर्षभरि धनधान्य, सुख, शान्ति र ऐश्वर्य वृद्धि हुने जनविश्वास रहिआएको छ ।

भाँडाकुँडा र सुनचाँदीको कारोबार उच्च :
धनतेरसको अवसरमा काठमाडौं उपत्यकासहित देशभरका बजारहरूमा विशेष चहलपहल बढेको छ । विशेष गरी तामा, पित्तल, काँस तथा स्टिलका नयाँ भाँडाकुँडा किन्ने उपभोक्ताहरूको बाक्लो भिड लागेको छ । आफ्नो गच्छेअनुसार सुनचाँदीका सिक्का, कमलको फूलमा विराजमान माता लक्ष्मी र भगवान् गणेशको प्रतिमा, कौडी, कमलगट्टा तथा सिङ्गो धनियाँ खरिद गरी घरको ईशान कोणमा राख्नु अत्यन्त शुभ मानिन्छ । आज खरिद गरिएका पवित्र धातु तथा पूजा सामग्रीलाई लक्ष्मीपूजाका दिन विशेष विधिपूर्वक पूजाआजा गर्ने चलन छ ।

साँझ यमदीपदानसँगै यमपञ्चक प्रारम्भ :
यसैबिच, आज साँझदेखि तिहारको औपचारिक सुरुआत स्वरूप ‘यमदीपदान’ सुरु गरिँदैछ । परिवारमा सुख, समृद्धि छाओस् र अकाल मृत्युको भय नहोस् भन्ने कामनासहित घरको मूल ढोकाअगाडि दक्षिण दिशातर्फ फर्काएर तेलको पाला बाली यमराजको आराधना गरिन्छ । यससँगै लगातार पाँच दिनसम्म मनाइने नेपालीहरूको मौलिक पर्व यमपञ्चक प्रारम्भ भएको छ ।