भारतको अर्बपति दौड: मुकेश अम्बानीलाई पछाडि पार्दै गौतम अडानीको सम्पत्तिमा भारी उछाल

याे सालकाे लक्ष्मीपूजा (दिवाली) अगाडी भारतको धनकुबेरको दौडमा गौतम अडानीले मुम्बईका मुकेश अम्बानीलाई पछि पार्दै आफ्नो अग्रतालाई फराकिलो बनाएका छन्।

काठमाडाैँ । ब्लूमबर्ग बिलियनेर्स इन्डेक्सको तथ्याङ्क अनुसार भारतको सबैभन्दा धनी व्यक्तिको दौडमा गौतम अडानीले मुकेश अम्बानीभन्दा आफ्नो अग्रतालाई अझ फराकिलो बनाएका छन्।

पछिल्लो एक वर्षको अवधिमा अडानी समूहका संस्थापक अडानीले आफ्नो सम्पत्तिमा ३० अर्ब ८० करोड अमेरिकी डलर थपेका छन् भने रिलायन्स इन्डस्ट्रिजका अध्यक्ष अम्बानीको सम्पत्ति १६ अर्ब ३० करोड डलरले घटेको छ।

यी दुवै व्यवसायी भारतका पहिलो र दोस्रो सबैभन्दा धनी व्यक्तिमा यथावत छन् जसमा अडानी पहिलो स्थानमा र अम्बानी नजिकै पछ्याउँदै दोस्रो स्थानमा छन्।

ताजा तथ्याङ्क अनुसार गौतम अडानीको कुल सम्पत्ति ११९ अर्ब डलर पुगेको छ र यसले उनलाई विश्वका अर्बपतिहरूको सूचीमा १८ औँ स्थानमा राखेको छ। यता ८८ अर्ब ३० करोड डलर सम्पत्ति भएका मुकेश अम्बानी विश्वको २३ औँ स्थानमा छन्। यी दुईको सम्पत्ति बढेको वा घटेको गतिमा पनि ठूलो भिन्नता देखिएको छ।

अडानीको सम्पत्ति गत वर्षको तुलनामा ३५.१ प्रतिशतले बढेको छ भने अम्बानीको सम्पत्ति १५.६ प्रतिशतले घटेको छ।

चौसठ्ठी वर्षका गौतम अडानीले पूर्वाधार र युटिलिटी क्षेत्रमा फैलिएको अडानी समूहको नेतृत्व गर्छन्। उनीहरूको उमेर र अन्य विवरण अनुसार ६९ वर्षका मुकेश अम्बानीले तेल शोधन, पेट्रोकेमिकल्स र अन्य क्षेत्रहरू समेटिएको मुम्बईस्थित रिलायन्स इन्डस्ट्रिजलाई नियन्त्रण गर्छन् जसले विश्वको सबैभन्दा ठूलो तेल शोधन कम्प्लेक्स सञ्चालन गरिरहेको छ।

अडानीको सम्पत्तिमा ठूलो छलाङ

गौतम अडानीले पछिल्लो एक वर्षमा ३० अर्ब ८० करोड डलर थपेका छन्। अडानी समूहको पछिल्लो प्रमुख कदम अन्तर्गत अडानी पोर्ट्स एन्ड स्पेसल इकोनोमिक जोनले पाना-युरोपियन लिक्विड स्टोरेज तथा टर्मिनल कम्पनी इभोस बीभीलाई २ अर्ब ५६ करोड युरो (२ अर्ब ९० करोड डलर) मा अधिग्रहण गर्ने सम्झौता गरेको छ।

यो सम्झौताका क्रममा अडानी पोर्ट्सले विश्वव्यापी खरिद समूहहरू र पोर्ट सञ्चालकहरूलाई पछि पारेको थियो।

सन् २०१०–११ मा अष्ट्रेलियाली कोइला खानी र टर्मिनल खरिद गरेपछि यो कम्पनीको अहिलेसम्मकै दोस्रो ठूलो जागतिक अधिग्रहण हो। पश्चिम एसियामा जारी द्वन्द्वका कारण समूहको घरेलु पोर्टको कारोबारमा असर परेको समयमा यो अधिग्रहण बाहिर आएको छ।

अम्बानीको सम्पत्तिमा गिरावट

मुकेश अम्बानीले नेतृत्व गरेको रिलायन्सको डिजिटल शाखा जियो प्लेटफर्म्सले आफ्नो वायरलेस ब्रोडब्यान्ड प्रविधिलाई विदेशमा विस्तार गर्ने अवसरहरूको खोजी गरिरहेको छ।

जियोले सम्भावित सेयरको बदलामा आफ्नो प्रविधि लाइसेन्स दिनका लागि अमेरिकाका केबल कम्पनीहरू कोमकास्ट र चार्टर कम्युनिकेसनसँग वार्ता गरेको छ।

यद्यपि, दक्षिण अफ्रिकाको एमटीएनसँगको छलफल भने मूल्य निर्धारण र लाइसेन्ससम्बन्धी विवादका कारण निष्कर्षमा पुग्न सकेन र यसबारे कुनै निश्चित समयसीमा छैन। गत साता मात्रै ३ अर्ब २० करोड डलरको प्राथमिक सार्वजनिक निष्कासन (आईपीओ) पछि जियो प्लेटफर्म्स मुम्बईमा सूचीकृत भएको छ।

अन्य भारतीय अर्बपतिको अवस्था

ब्लूमबर्ग बिलियनेर्स इन्डेक्सले अन्य थुप्रै प्रमुख भारतीय व्यवसायीहरूको सम्पत्तिमा पनि वृद्धि भएको देखाएको छ। एचसीएलका संस्थापक शिव नाडरको सम्पत्ति ३६ अर्ब ९० करोड डलर पुगेको छ जसमा गत वर्षको तुलनामा ८० करोड ४० लाख डलर वृद्धि भएको छ र यो २.२ प्रतिशत हो।

आर्सेलरमित्तलका अध्यक्ष तथा मुख्य सेयरधनी लक्ष्मी मित्तलको सम्पत्ति ८ अर्ब ५३ करोड डलर वा ३०.२ प्रतिशतले बढेर ३६ अर्ब ८० करोड डलर पुगेको छ।

भारतकी सबैभन्दा धनी महिला सावित्री जिन्दलको कुल सम्पत्ति ३४ अर्ब ८० करोड डलर रहेको छ जसमा २ अर्ब ४५ करोड डलर वा ७.६ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ।

उनले स्टिल, खानी, ऊर्जा, औद्योगिक ग्यास, सिमेन्ट र पोर्ट सुविधा क्षेत्रमा फैलिएको ओपि जिन्दल समूहको नेतृत्व गर्छिन्। यी सबै तथ्याङ्कहरूले वर्तमान सम्पत्ति र वार्षिक वृद्धिको आकार दुवैमा अडानीलाई अम्बानीभन्दा निकै अगाडि उभ्याएको छ।