बलूचिस्तानमा पाकिस्तानी सेनाको क्रूर हवाई हमला, सर्वसाधारण पनि परे मारमा

बलूचिस्तानमा हिंसा चर्किएसँगै अवस्था थप तनावपूर्ण बनेको छ र यसले यस क्षेत्रको दीर्घकालीन द्वन्द्वलाई फेरि एक पटक सतहमा ल्याएको छ।

काठमाडाैँ । पाकिस्तानले बलूचिस्तान प्रान्तमा नयाँ चरणको हवाई आक्रमण सुरु गरेको छ। बलुच लिबरेसन आर्मी (बीएलए) नामक विद्रोही समूहले यसै महिना मात्रै ३२ जना पाकिस्तानी सैनिकको ज्यान लिएको दाबी गरेलगत्तै यो सैन्य कारबाही अगाडि बढाइएको हो।

सुरक्षा र गुप्तचर स्रोतहरूका अनुसार सुराब र ग्वादर क्षेत्रमा गरिएका ती हवाई आक्रमणहरूमा महिला र बालबालिकाहरू सहित कम्तीमा २१ जना निर्दोष सर्वसाधारणले ज्यान गुमाएका छन्।

हवाई आक्रमण जारी रहेकैबीच बीएलएका लडाकुहरूले प्रान्तका कम्तीमा छ वटा फरक–फरक स्थानहरूमा रात्रिकालीन हमलाहरू गरेका छन्। उनीहरूले मुख्यतया प्रहरी र सैन्य कर्मचारीहरूलाई आफ्नो निसाना बनाएका छन्। यद्यपि, यी रातका आक्रमणहरूमा भएको मानवीय क्षतिको पूर्ण विवरण भने तत्काल आइसकेको छैन।

यसअघि गत बुधबार पाकिस्तानी अधिकारीहरूले सुरक्षा फौजले बलूचिस्तानमा १० जना विद्रोहीलाई मारिदिएको दाबी गरेका थिए। त्यसैक्रममा विस्फोटक पदार्थ जोड्ने क्रममा एउटा कार बम अचानक विस्फोट हुँदा आठ जना बलाेच विद्राेही र नजिकैको घरमा रहेका अन्य तीन जना गरी ११ जनाको मृत्यु भएको थियो।

पाकिस्तानी आक्रमणको जवाफमा बीएलएले एकसाथ ६ वटा ठूला आक्रमणहरू गरेको छ। चागाई जिल्लामा गरिएको मध्यरातको बम विष्फोटबाट प्रहरी चौकी पूर्ण रूपमा ध्वस्त भएको छ र तीन जना सुरक्षाकर्मी मारिएका छन्।

यसबाहेक, झाओस्थित पाकिस्तानी सैन्य शिविर, खुज्दार आरसीडी राजमार्गमा सुरक्षा फौजको कन्भाेय, वाध सहर नजिकै सैन्य गाडीहरूमाथि एम्बुस आक्रमण, मङ्गुचर बजार क्षेत्रको सुरक्षा जाँच चौकी र याकमाचमा व्यावसायिक गाडीहरूमाथि हमला गरी एउटा ट्रक नियन्त्रणमा लिइएको छ।

बलूचिस्तान द्वन्द्वको पृष्ठभूमि

पाकिस्तानको दक्षिण–पश्चिमी क्षेत्रमा अवस्थित र जातीय अल्पसंख्यक बलूच समुदायको बाहुल्यता रहेको यो प्रान्तमा दशकौंदेखि आत्मनिर्णयको अधिकारका लागि आन्दोलन जारी छ।

बलूच राष्ट्रवादीहरूले यस क्षेत्रको विलय दबाबमा गरिएको बताउँदै पाकिस्तानी शासनलाई अवैध मान्दै आएका छन्। यही कारणले बीएलए जस्ता केही समूहहरूले प्रान्तलाई पाकिस्तानको नियन्त्रणबाट मुक्त गराउने उद्देश्यसहित सशस्त्र विद्रोहको बाटो रोजेका छन्।

बलूचिस्तान क्षेत्रफलका हिसाबले पाकिस्तानको सबैभन्दा ठूलो र प्राकृतिक स्रोतसाधनले भरिपूर्ण प्रान्त हो। तर, यहाँको प्राकृतिक सम्पदाले स्थानीय बासिन्दाको जीवनस्तरमा कुनै सुधार ल्याउन नसक्दा यो देशको सबैभन्दा गरिब प्रान्त नै रहन पुगेको छ।

संघीय सरकारले बलूचिस्तानको स्रोतलाई देशका अन्य भागहरूको समृद्धिका लागि मात्र प्रयोग गरेको र यस क्षेत्रमा पञ्जाबी एलिट वर्गले जातीय विभेद तथा उत्पीडन मच्चाएको आरोप स्थानीय बासिन्दाले लामो समयदेखि लगाउँदै आएका छन्।

जानकारहरूका अनुसार सन् १९४७ मा भारत र पाकिस्तान स्वतन्त्र हुनुअघि नै अर्थात् ११ अगस्टमा नै बलूचिस्तान बेलायती उपनिवेशबाट स्वतन्त्र भएकाे थियाे । साेही स्वतन्त्रता दिवसका अवसरमा बलूच जनताले भव्य कार्यक्रम गर्दा पाक सेनाले हस्तक्षेप गरेकाे खबरहरू भारतीय सञ्चारमाध्यममा देख्न सकिन्छ ।

यस वर्षको मध्यतिर (जस्तै जुलाई र त्यसअघिका महिनाहरूमा) भएका ठूला झडप तथा सैन्य कारबाहीहरूमा सुरक्षाकर्मी, विद्रोही र सर्वसाधारण गरी सयौँको संख्यामा ज्यान गुमेका छन्। उदाहरणका लागि, केही साताअघि मात्रै भएका श्रृंखलाबद्ध आक्रमण र त्यसको जवाफमा पाकिस्तानी सेनाले चलाएको ‘अपरेसन शबान’ लगायतका कारबाहीहरूमा दर्जनौँ सुरक्षाकर्मी, सर्वसाधारण र १ सय भन्दा बढी विद्रोहीहरू मारिएको तथ्याङ्क सार्वजनिक भएको थियो।

दशकौंदेखि चलिरहेको यस आत्मनिर्णयको आन्दोलन र द्वन्द्वमा हजारौँ मानिस (सुरक्षाकर्मी, विद्रोही र सर्वसाधारण) को मृत्यु भइसकेको छ। पछिल्ला वर्षहरूमा यहाँ सुरक्षा कारबाही र विद्रोहीका आक्रमणहरू तीव्र रूपमा बढेका छन्।