बीवाईडीले अर्डर गर्यो ९,२०० कार बाेक्ने क्षमताका १० वटा थप अत्याधुनिक पानीजहाज

काठमाडाैँ । सामासुद्रिक मामिला हेर्ने प्रतिष्ठित पत्रिकाहरू ‘न्यु सिम्प्स’ र ‘रोबिन असाफिना’ ले जनाए अनुसार चिनियाँ इलेक्ट्रिक सवारी साधन निर्माता कम्पनी बीवाईडीले प्रत्येकमा ९ हजार २०० कार इक्विभ्यालेन्ट युनिट क्षमता भएका थप १० वटा कार क्यारियर जहाजहरूका लागि अर्डर दिएको छ।

यो नयाँ अर्डरसँगै कम्पनीको आफ्नै पानीजहाजको फ्लीट वा काइरस कुल संख्या १८ पुग्नेछ भने यी जहाजहरूको संयुक्त क्षमताले एक लाख ३० हजारभन्दा बढी कारहरू एकसाथ बोक्न सक्नेछ। यी नयाँ जहाजहरूको निर्माण चाइना मर्चेन्ट्स इन्डस्ट्रीले आफ्ना जिङलिङ र हाइमेन शिपयार्डहरूमा गर्नेछन् भने यिनको डेलिभरी सन् २०२७ देखि सन् २०२९ को बीचमा हुने समाचारमा उल्लेख छ।

यद्यपि, यस ठेक्काको कुल आर्थिक मूल्य कति हो र बीवाईडी वा जहाज निर्माता कम्पनीबाट यसको कुनै आधिकारिक घोषणा भने भइसकेको छैन।

यी जहाजहरूलाई गाडी ढुवानीका लागि विशेष रूपमा बनाइएका ‘प्योर कार एण्ड ट्रक क्यारियर’ को रूपमा वर्णन गरिएको छ। यसको क्षमता कुनै निश्चित आकारका सवारी साधनहरूको संख्याभन्दा पनि ‘कार-इक्विव्यालेन्ट युनिट’ मा मापन गरिन्छ। प्रस्तावित नयाँ अर्डरले थप ९२ हजार कार इक्विभ्यालेन्ट युनिट ढुवानी क्षमता थप्नेछ।

यी सम्पूर्ण जहाजहरू ‘रोरो’ प्रविधिका हुन्, अर्थात् यसमा गाडीहरू कन्टेनरको झन्झट बिना आफ्नै पाङ्ग्राको सहायताले सीधै गुडाएर चढाउन र ओराल्न सकिन्छ। यसअघि ‘बीवाईडी जिनान’ सञ्चालनमा आएपछि बीवाईडीले सन् २०२५ को सेप्टेम्बरमा आफ्नो सुरुवाती ८ वटा जहाजको फ्लीट पूरा गरेको ‘कार न्युज चाइना’ ले जनाएको थियो।

यसअन्तर्गत एक्सप्लोरर नम्बर १, हेफेई, चाङ्झाउ, शेन्जेन, सियान, चाङ्शा र झेंग्झाउ लगायतका जहाजहरू पहिले नै समेटिइसकेका छन्। यी अघिल्ला ८ वटा जहाजहरूको क्षमता भने जहाजको प्रकार अनुसार ७ हजार २०० देखि ९ हजार कारसम्मको रहेको छ।

उत्पादन तथा निर्यातको बढ्दो दायरा

शेन्जेनमा आधारित यस अटो निर्माता कम्पनीले सन् २०२४ को जनवरीमा ‘एक्सप्लोरर नम्बर १’ प्राप्त गरेसँगै दुई वर्षभन्दा कम समयमै आफ्नो पहिलो चरणको जहाजको फ्लीट तयार पारेको थियो।

यसका निर्माता सीआईएमसीका अनुसार उक्त पहिलो जहाज जोडियाक म्यारीटाइम नामक ढुवानी कम्पनीलाई डेलिभरी गरी बीवाईडीलाई भाडामा दिइएको थियो। सुरुवाती ८ वटा रोरो जहाजहरूमार्फत प्रतिवर्ष १० लाख कार निर्यात गर्ने क्षमता रहेकोमा, यी १० वटा नयाँ जहाज थपिएपछि बीवाईडीको कुल निर्यात क्षमता बढेर प्रतिवर्ष २५ लाख कार पुग्ने ‘कार न्युज चाइना’ को अनुमान छ।

बीवाईडीको यो सामुद्रिक नेटवर्कले चीन बाहिरका कारखानाहरूलाई पनि सेवा दिइरहेको छ। गत सेप्टेम्बर २०२५ मा, ‘बीवाईडी झेंग्झाउ’ ले कम्पनीको थाइल्याण्डस्थित प्लान्टबाट बेलायतका लागि दाहिने स्टेयरिङ भएका (राइट-ह्यान्ड-ड्राइभ) सवारी साधनहरू ढुवानी गरेको थियो।

थाइल्याण्ड चीन जस्तो युरोपेली आयोगको अतिरिक्त करको दायरामा पर्दैन, जबकि युरोपेली संघले अन्वेषण पश्चात् चिनियाँ ईभी निर्माताहरूमाथि लगाएको काउन्टरभेलिङ कर अन्तर्गत बीवाईडीले हाल १० प्रतिशतको सामान्य करमाथि थप १७ प्रतिशत अतिरिक्त कर व्यहोरिरहेको छ।

बजारको तथ्याङ्क र घरेलु दबाब

चाइना प्यासेन्जर कार एसोसिएसनका अनुसार बीवाईडीले गत अगस्ट महिनामा मात्रै चीनबाट १ लाख ८४ हजार यात्री বাহक सवारी साधनहरू निर्यात गरेको छ, जुन अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको तुलनामा १३१ प्रतिशतले र जुलाईको तुलनामा ६ प्रतिशतले बढी हो।

कुल चिनियाँ नयाँ ऊर्जा सवारीसाधन (ब्याट्रीबाट चल्ने र प्लग-इन हाइब्रिड) निर्यातको ३५.४ प्रतिशत हिस्सा बीवाईडी एक्लैले ओगटेको छ। यस वर्षको जनवरीदेखि अगस्टसम्म बीवाईडीको कुल निर्यात ११ लाख २७ हजार पुगेको छ, जो सन् २०२५ को सोही अवधिको तुलनामा ८८ प्रतिशतले बढी हो।

यद्यपि, विदेशी बजारमा चमक देखिए पनि घरेलु बजारमा भने बीवाईडी भारी दबाबमा छ। अगस्ट महिनामा यसको मुख्य ब्रान्डले चीनभित्र १ लाख ८४ हजार कारहरू मात्र बिक्री गर्यो, जो गत वर्षको तुलनामा ३५ प्रतिशतले कम हो। यस वर्षको पहिलो आठ महिनामा घरेलु बजारमा बीवाईडीले ११ लाख ५० हजार सवारी साधन बिक्री गरेको छ, जुन गत वर्षको सोही अवधिको तुलनामा ४३ प्रतिशतले कम हो।

बीवाईडीको रणनीति निकै स्पष्ट देखिन्छ; स्वदेशमा मूल्यको भयानक युद्ध र असमाप्त प्रतिस्पर्धाका बीच टिकिरहने प्रयास गर्दै गर्दा विदेशी भूमिमा व्यापक रूपमा बजार फैलाउने र आकर्षक नाफा कमाउने।

चीनमा अझै पनि १०० भन्दा बढी ईभी ब्रान्डहरूबीच प्रतिस्पर्धा चलिरहेको छ। सीपीएसीको तथ्याङ्क अनुसार सन् २०२६ को पहिलो त्रैमासिकमा चीनको अटोमोबाइल क्षेत्रको नाफा मार्फत घटेर ३.२ प्रतिशतको न्यून विन्दुमा झरेको छ। टोयोडा, फक्सवागन र निसान जस्ता थुप्रै विश्वव्यापी ब्रान्डहरू यो कडा प्रतिस्पर्धामा टिक्न सकेका छैनन्।

गत अगस्टमा चीनमा बिक्री भएका कुल प्यासेन्जर कारमध्ये ७८ प्रतिशत हिस्सा घरेलु ब्रान्डहरूको मात्रै थियो, जबकि सन् २०२० मा यो तथ्याङ्क केवल ३५ प्रतिशतको हाराहारीमा मात्र सीमित थियो।