बोर्ड अध्यक्ष हमालले सार्वजनिक गरे १० मुख्य काम, भन्छन्-‘पुँजी बजारसंग सुधारका कार्यहरु रफ्तारमा अगाडि बढेका छन्’

काठमाडौं । नेपाल धितोपत्र बोर्डका अध्यक्ष रमेश कुमार हमालले आफू विरुद्ध प्रकाशित केही समाचारहरु निराधार र कपोकल्पित भएको बताएका छन् ।

एक विज्ञप्ति जारी गर्दैै हमालले केही समय यता केही संचारमाध्यममा प्रकाशित समाचारहरुमा लगाइएको अरोपहरु निराधार रहेको बताएका छन् । उनले भनेका छन्,–‘केही समय यता बोर्ड अध्यक्षका रुपमा म विरुद्ध नियोजित रुममा केही समाचारहरु प्रकाशन भएकोमा मेरो गम्भिर ध्यानाकर्षण भएको छ । उल्लेखित समाचारमा लगाईएका आरोपहरु निराधार र कपोकल्पित छन ।’

उनले समाचार मार्फत आफ्नो चरित्र हत्या गर्न खोजिएको बिषयलाई मैले गम्भिर रुपमा लिएको बताए । तथ्यहीन भ्रामक समाचार प्रकाशन पत्रकारिताको मूल मान्यता, मर्म र सिद्धान्त अनुरुप हुन नसक्ने समेत उनले विज्ञप्तिमा उल्लेख गरेका छन् ।

बोर्डको अध्यक्षमा नियुक्ति भएपश्चात बजारसंग सम्वन्धित विभिन्न सुधारका कार्यहरु रफ्तारमा अगाडि बढाएको हमालले बताए । उनले भनेका छन्,–‘बोर्डको काम कारवाहीलाई पूर्ण रुपमा पारदर्शी बनाएको छु, मैले अगाडि बढाएका कार्यहरु पुँजी बजारको अन्तराष्ट्रिय मान्यता अनुरुप नै छन् । मेरो नेतृत्वमा स्वच्छ, निष्पक्ष र पारदर्शी तथा प्रतिस्पर्धी धितोपत्र बजार तथा वस्तु विनियम बजारमो किवास र विस्तारको लागि मुख्य कार्यहरु भईरहेका छन् ।’

नेपालीको धितोपत्र बजारलाई अन्तराष्ट्रिय स्तरको बनाउने उद्देश्यका साथ बजार विकास र विस्तारमा अघि बढेको उनको भनाई छ । ‘निश्चित स्वार्थसमुहको लाभका लागि मनोगढन्ते समाचार सम्प्रेषण गर्नुभन्दा लगानीकर्ताको हितमा हुनुपर्ने सुधारका कार्यमा सकरात्मक सुझाव सहित सहयोगको अपेक्षा राख्दछु’– उनले विज्ञप्ति मार्फत भनेका छन् ।

सर्वसाधारण लगानीकर्ताको हित र संरक्षण गर्दै स्वच्छ, निष्पक्ष र पारदर्शी तथा प्रतिस्पर्धी धितोपत्र बजार र बजारको विकास तथा विस्तार गर्दै राष्ट्रिय पुँजी निर्माण र परिचालन मार्फत देश समृद्धि हुने उनको भनाई छ ।

यस्ता छन् हमालले उल्लेख गरेका मुख्य १० कामहरु

1. लगानीकर्ताहरुले विकसित बजारमा उपलब्ध भएका विशेषता तथा सुविधा सहितको सेवा प्राप्त गर्न सक्ने गरी नेप्सेको कारोबार प्रणालीसँग आबद्ध हुने गरी धितोपत्र दलाल तथा धितोपत्र व्यापारीले कारोबार व्यवस्थापन प्रणाली (टिएमाएस) स्थापना गर्न सक्ने गरी धितोपत्र कारोबार सञ्चालन विनियमावली, २०७५ को तेस्रो संशोधन गरी २०७९ वैशाख १६ देखि लागू गरिएको छ ।

2. सूचीकृत संगठित संस्थाको गाभ्ने गाभिने क्रममा शेयर कारोवार बर्षौंसम्म रोक्का रहने आम लगानिकर्ताको शेयर बन्धक रहने लगायतका समस्या रहेकोमा ‘धितोपत्र दर्ता गराएका संगठित संस्था एकआपसमा गाभ्ने गाभिने तथा प्राप्ति सम्बन्धी निर्देशिका, २०७९’ बनाई स्पष्ट नीति तथा व्यवस्था गरिएको छ । साथै यस निती अनुरुप १५ दिनभन्दा बढी कारोवार रोक्का नरहने व्यबस्था समेत लागु गरिसकिएको छ । गाभ्ने गाभिने प्रक्रियाका लागी दिइएको निवेदन उपर आवश्यक छानबिन गरि बढीमा ३ दिन भित्र स्विकृती दिने व्यबस्था लागु गरिसकिएको छ ।

3. सर्वसाधारण लगानीकर्ताको हकहितलाई ध्यान दिदैं बैंक वा वित्तीय संस्थाले धितोपत्र खरिद सम्बन्धी सुविधा उपलब्ध गराए बापत बढीमा १०० रुपैयाँ सेवा शुल्क लिन सक्ने बिगतको व्यबस्थामा परिमार्जन गरी बढीमा ५ रुपैयाँ सेवा शुल्क लिन सक्ने व्यबस्था गरीएको छ ।

4. वैदेशिक रोजगारीमा गएका नेपाली नागरिकलाई सार्वजनिक शेयर निष्काशनमा १० प्रतिशत सेयर आरक्षण व्यवस्था हुने व्यवस्था मिलाईएको छ । उक्त व्यवस्था गरिएसँगै देशको शोधनान्तर स्थिति सबल बनाउँदै विदेशबाट विप्रेषण आप्रवाह औपचारिक माध्यमबाट भित्र्याउनलाई प्रोत्साहन तथा सहयोग भई वैदेशिक विनिमय संचितिमा सहयोग पुगेको छ । यस व्यबस्थाले हुण्डी मार्फत हुने कारोवार निरुत्साहित हुने संभावना प्रवल देखिन्छ ।

5. नविनतम सोच तथा ज्ञान भएका तर पर्याप्त स्वपूँजी एंव धितो सुरक्षण नभएका स्टार्टअप का लागि पुँजी तथा व्यवसायीक ज्ञान बिना धितो दिन मिल्ने अन्तर्राष्ट्रिय अभ्यास अनुसार देशमा भित्र्याउन पहिलो पटक नेपालमा ९ वटा विशिष्टिकृत लगानी कोष व्यबस्थापकलाई अनुमति पत्र जारी गरीएको ।

6. धितोपत्र दलाल तथा व्यापारीको अनुमतिपत्रमा ‘कोटा प्रणाली मार्फत अनुमति प्रदान गरिदै आएकोमा यसको सेवा तथा गुणस्तर स्वच्छ, निष्पक्ष, पारदर्शी र प्रतिष्पर्धी बनाउन ओपन इन्ट्रि एण्ड एक्जिट निती मार्फत मापदण्ड पुग्ने सबैलाई ३५ दिन भित्र सिमा समय तोकि अनुमति प्रदान गर्न नेपाल सरकारको निर्णय अनुसार नियमावली स्वीकृती गराई आवेदन आह्वान गरीएकोमा सर्वोच्च अदालतवाट उक्त निर्णय हाललाई कार्यान्वयन नगराउन आदेश भएको ।

7. धितोपत्र बजारमा लगानीकर्ताको पहुँच वृद्धि संगसंगै प्रतिस्पर्धी अन्तर्राष्ट्रिय प्रविधीयूक्त धितोपत्र बजारका लागी आवश्यक आवेदन कार्य अगाडि बढाईएकोमा सर्वोच्च अदालतको अल्पकालीन आदेश बमोजीम सो सम्वन्धी कार्य हाल स्थगनमा रहेको ।

8. वस्तु विनिमय संयन्त्र विकासका लागी आवस्यक कार्य अगाडी वढाईएको छ । वस्तु विनिमय बजार सम्वन्धी ऐन, २०७४ तथा वस्तु विनिमय वजार सम्वन्धी नियमावली, २०७४ जारी भएको पांच वर्ष सम्म पनि यस सम्वन्धी आवश्यक कार्य अगाडि नवढिरहेको अवस्थामा बस्तु विनिमय बजार संयन्त्रको विकास तथा विस्तारका लागि बोर्डले असोज गते सूचना प्रकाशित गरी वस्तु विनिमय बजार स्थापनाका लागि आवेदन माग गरिएकोमा सम्मानीत सर्वोच्च अदालतको अल्पकालिन आदेश बमोजिम सो सम्वन्धी कार्य स्थगन गरिएको छ ।

9. धितोपत्र सम्बन्धी कसूरहरुमा संगठित संस्थाका संचालकहरुलाई कारबाही गरी भित्री कारोबार भए नभएको सम्बन्धमा छानबिन गर्न बोर्डको इतिहासमा नै पहिलो पटक दुईवटा केशमा तहकिकात अधिकारी नियुक्त गरी कार्य अगाडि बढाईएको छ ।

10. धितोपत्र सम्बन्धी ऐन र सो अन्तर्गत बनेका नियमावली, निर्देशिका र विनियमावली अनुरुप कार्य नगर्ने धितोपत्र दलाल व्यवसायीहरुलाई ऐन तथा नियम अनुसार कारबाही गरिएको छ । त्यस्तै, संस्थाको वित्तीय विवरण ढिला गरी पेश गर्ने मर्चेन्ट बैंकरहरुलाई हदैसम्मको कारबाही किन नगर्ने भनी सफाइ पेश गर्न सूचीत गरिएको । त्यस्तै क्रेडिट रेटिङ्गमा ‘स्वार्थको द्वन्द्व’ देखिने कम्पनीलाई कारबाहीको प्रक्रिया अगाडी बढाईएको छ ।