आधुनिक कतारका निर्माता एवं पूर्वअमिर शेख हमादको निधन, दोहामा अन्त्येष्टि

काठमाडाैं । आधुनिक कतारका निर्माता एवं पूर्वअमिर शेख हमाद बिन खलिफा अल थानीको ७४ वर्षको उमेरमा निधन भएको छ।

सन् १९९५ देखि २०१३ सम्म कतारको बागडोर सम्हालेका उनको निधनपछि राजधानी दोहामा एक साधारण इस्लामिक परम्पराअनुसार अन्त्येष्टि गरिएको छ। कतारलाई विश्वकै सर्वाधिक धनी र आधुनिक राष्ट्रका रूपमा रूपान्तरण गर्न उनको अतुलनीय योगदान रहेको छ।

कतार सरकारले आइतबार बिहान उनको निधनको औपचारिक घोषणा गरेको थियो। सोही दिन साँझको दैनिक प्रार्थना (नमाज) पछि राजधानी दोहास्थित इमाम मुहम्मद इब्न अब्द अल-वहाब मस्जिदमा उनको जनाजाको प्रार्थना (अन्तिम संस्कार अघिको प्रार्थना) गरिएको थियो। परम्परागत कतारी पोशाकमा सजिएका हजारौँ शोकाकुल नागरिकले मस्जिदमा उनको पार्थिव शरीरको अन्तिम दर्शन गरेका थिए।

मस्जिदमा प्रार्थना सकिएपछि उनका छोरा एवं वर्तमान अमिर शेख तमिम बिन हमाद अल थानीसहित परिवारका निकट सदस्यहरूले उनको पार्थिव शरीरलाई काँध दिएर बाहिर निकालेका थिए। उनलाई दोहाको उत्तरी क्षेत्रमा अवस्थित लुसेल कब्रिस्तानमा दफन गरिएको छ।

शेख हमादको १८ वर्षे शासनकालमा कतारको कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (जीडीपी) २४ गुणाभन्दा बढीले वृद्धि भएको थियो, जसको मुख्य श्रेय उनले देशको विशाल ग्यास स्रोतको विकासमा दिएको प्राथमिकतालाई जान्छ। उनको यही दूरदर्शिताका कारण सन् २००६ सम्ममा यो सानो खाडी मुलुक विश्वकै सबैभन्दा ठूलो तरल प्राकृतिक ग्यास (एलएनजी) निर्यातकर्ता बन्न सफल भयो।

आर्थिक समृद्धिका साथै उनले कतारलाई वैश्विक राजनीतिको केन्द्रमा स्थापित गरे। आज कतारको राजनीतिक प्रभाव विश्वभर फैलिएको छ र यसले संयुक्त राज्य अमेरिका र इरानबीचको तनाव कम गर्ने लगायतका धेरै अन्तर्राष्ट्रिय द्वन्द्वहरूमा सफल मध्यस्थकर्ताको भूमिका खेल्दै आएको छ। उनको यही लोकप्रियताका कारण सन् २०२२ मा कतारले फिफा पुरुष विश्वकप आयोजना गर्दा उद्घाटन खेलमा उपस्थित प्रशंसकहरूले उनलाई उठेर भव्य तालीका साथ सम्मान गरेका थिए।

राजनीतिक सुधारतर्फ शेख हमादले सन् २००४ मा कतारको पहिलो स्थायी संविधान जारी गराएका थिए भने स्थानीय निकायको निर्वाचनको सुरुवात गरी महिलाहरूलाई पनि मतदान गर्ने र उम्मेदवार बन्ने अधिकार दिलाएका थिए।

सन् २०१३ मा उनले आफ्ना ३३ वर्षीय छोरा शेख तमिमलाई शान्तिपूर्ण रूपमा सत्ता हस्तान्तरण गरे, जुन खाडी मुलुकका वंशानुगत शासकहरूमाझ एक दुर्लभ र ऐतिहासिक कदम मानिन्छ।

कतार विश्वविद्यालयका अन्तर्राष्ट्रिय मामिलाका सह-प्राध्यापक अब्दुल्लाह बानदार अल-इतैबीका अनुसार शेख हमादले कतारलाई एक सामान्य देशबाट विश्वकै एक असाधारण र विशिष्ट राष्ट्रमा परिणत गरेर अमिट विरासत छोडेका छन्।